و امّا حجّ : 1 - احرام از مسجد الحرام حجر اسماعيل يا خلف مقام . 2 - وقوف عرفات از ظهر تا مغرب روز عرفه . 3 - بيتوته بمشعر شب عيد . 4 - رمى جمرهء عقبه روز عيد . 5 - ذبح . 6 - تقصير حلق رأس . 7 - طواف حج . 8 - نماز طواف . 9 - سعى صفا و مروه . 10 - وقوف شب يازدهم به منى . 11 - رمى جمرات ثلاث روز يازدهم . 12 - وقوف بمنى شب دوازدهم . 13 - رمى جمرات ثلاث روز دوازدهم . 14 - طواف نساء . 15 - نماز طواف .
(
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ
) : تمام ناس تا دامنهء قيامت صداى ابراهيم را در اصلاب آباء شنيدند هر كه لبّيك گفت مشرّف شود هر چه زيادتر گفت زيادتر مشرّف مىشود ، و تلبيه در حال احرام جواب ابراهيم است .
(
يَأْتُوكَ رِجالًا
) : يعنى پياده بأرجلهم .
(
وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ
) : عطف به رجالا است يعنى سواره ، و ضامر شتر لاغر است يعنى بر شتر سوار . و البتّه اين موضوع پياده و سواره از ميقات است و امروز با مراكب ديگر مشرّف مىشوند .
(
يَأْتِينَ
) : بيايند از اطراف .
(
مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ
) : راه دور از جنوب و شمال مشرق و مغرب شهرى و دهاتى و باديه نشين به شرايطى كه در كتاب حجّ مذكور است .
[ سوره الحج ( 22 ) : آيه 28 ]
لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِيرَ ( 28 )
براى اين كه مشاهده كنيد منافعى كه خداوند براى آنها قرار داده و ياد كنند اسم خداوند را در ايّام معلومات بر آنچه خداوند روزى آنها فرموده