واضح و روشن ، بسيارى هستند يك روز مسلمان و يك روز كافر ، يك روز دوست و يك روز دشمن پا بند به دين نيستند .
(
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ
) : حرف بمعنى طرف و جانب است تا به او احسان و محبت مىكنى مريد و مخلص و بنده است همين كه كوتاهى كردى دشمن و بدبين مىشود و برمىگردد .
(
فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ
) : احسان و تفضّل و انعام به او فرمود :
(
اطْمَأَنَّ بِهِ
) قلب او آرام مىگردد و بندهگى و عبادت مىكند .
(
وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ
) : امتحان فرمود به انحاء امتحانات برمىگردد .
(
انْقَلَبَ عَلى وَجْهِهِ
) : البته خداوند بندهگان را امتحان مىكند :
« أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ »
مثل امتحاناتى كه بعد از رحلت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و سلم شد كه فرمودند :
( « ارتدّ النّاس بعد رسول اللَّه الّا اربعة او خمسة » . )
و مثل امتحان اهل كوفه با حسين عليه السلام و امتحان اصحاب حضرت حسن ( ع ) و هزارهاى ديگر چون ايمان در آنها رسوخ نكرده و از ترس يا طمع ايمان آورده بودند و امروز هم امتحانات بسيار است .
(
خَسِرَ الدُّنْيا
) : كه بىايمان از دنيا مىروند .
(
وَ الْآخِرَةَ
) : كه به عذاب ابدى گرفتار مىشوند .
(
ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
) : و اينها كه بر مىگردند دو قسم هستند يا مشرك و كافر مىشوند ، يا شاكّ و متحيّر مىگردند چنانچه در اخبار از ائمّه دارد .
[ سوره الحج ( 22 ) : آيه 12 ]
يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ ( 12 )
مىخواند از غير خدا چيزى را كه هيچگونه ضررى به او نمىرساند و هيچگونه