[ سوره الحج ( 22 ) : آيه 5 ]
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً وَ تَرَى الْأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ( 5 )
اى گروه ناس اگر شما در شكّ و شبهه و ريب هستيد در أمر بعث و نشور پس بدرستى كه ما شما را خلق كرديم اوّلا از خاك ، سپس از نطفه ، سپس از علقه يك قطعه خون ، سپس از مضغه گوشت جويده مخلقه صورت بندى تامّه و غير مخلقه ناقصه تا اينكه مبين شود بر شما قدرت ما و قرار دهيم در رحم آنچه را كه بخواهيم تا زمان معين ، سپس از أرحام أمّهات بيرون آورديم شما را طفل رضيع كه هيچگونه قدرتى نداشتيد ، پس از آن شما را به حدّ رشد و بلوغ و جوانى رسانديم با كمال قدرت و توانايى و بعضى از شما را در حال جوانى وفات عارض شد ، و بعضى را بسنّ پيرى كه أرذل عمر باشد رسانديم تا اندازهاى كه علم و شعور و ادراك خود را از دست داديد ، و مىبينى زمين را ساده و خشك پس نازل فرموديم آب را بتوسّط باران پس زمين زنده شد و گياه از او خارج شد ، و اشجار و نباتات بحدّ كمال رسيد و از آنها حبوبات و فواكه بسيار زيبا و خوش طعم و خوش منظر از هر صنفى .
اين آيهء شريفه در مقام اثبات معاد است به ادلهء حسّيّه كه قابل هيچگونه انكار و شبهه نباشد . زيرا ادلهء معاد بسيار است ادلهء عقليّه و ادلهء شرعيه داريم لكن ممكن است كه ادلّهء عقليّه را ردّ كنند كه ما تعقل نمىكنيم و ادلّهء شرعيّه را قبول نداريم ولى حسّ را نمىتوان انكار كرد لذا مىفرمايد :
(
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ
) : ريب شكّ ضعيف است در موردى كه جاى شكّ و شبهه نباشد ، نظر كنيد به حال خود و تطوّراتى كه بر شما روى