تَسْبِيحَهُمْ »
اسرى آيهء 46 . و خطاب به نحل شد در آيهء شريفه : «
وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً
. . . الاية » نحل آيهء 70 . و قضيّهء هد هد سليمان و تكلّم مورچه در سورهء نمل آيهء 7 و 20 .
جمله ذرّات زمين و آسمان * با تو ميگويند روزان و شبان
ما سميعيم و بصيريم و هوشيم * با شما نامحرمان ما خاموشيم
بعضى گفتند : اثر حرارت از آتش برداشته شد . اينهم اشتباه است . زيرا قطع نظر از اين كه حرارت از لوازم ذاتيّه آتش است منافى با لسان أخبار است كه گلستان شد .
بعضى گفتند : حائلى بين ابراهيم و آتش شد . اين هم خلاف صريح آيه است بلكه مىگوئيم : قلب ماهيّت شد آتش به گل و رياحين و سبزه مبدّل شد چنانچه خاك و گياه نطفه ثمّ علقه ثمّ مضغه ثمّ عظم و لحم ثمّ خلق آخر . و خداوند قادر است آب را هوا مىكند ، از خاك نباتات مىروياند الى غير ذلك كه ديدند نمروديان گلخن گلشن شد ، تخت مرصّعى ابراهيم بر روى تخت نشسته با جبرئيل صحبت مىفرمايد :
(
قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ
) : برد مقابل حرّ است و سلام مقابل هلاكت است كه به راحتى از منجنيق مثل مرغى كه از هوا به زمين آيد .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 70 ]
وَ أَرادُوا بِهِ كَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الْأَخْسَرِينَ ( 70 )
پس اراده كردند به ابراهيم مكرر و حيله و تدبيرى ، پس ما قرار داديم آنها را در درجهء اعلاى خسران و زيانكارى .
(
وَ أَرادُوا بِهِ كَيْداً
) : اراده در بشر مقدمهء أخيره مقارن با فعل است چون افعال بشر افعال اختيارى است و مقدّماتى دارد أوّل تصوّر سپس تصديق ثمّ عزم ثمّ