پائين است و كواكب سبعه در هر كدام مثل ميخ كوبيده شده كه تعبير به سيارات ميكنند قمر عطارد زهره شمس مريخ مشترى زحل ، و سطح محدب فلك زحل مماسّ با مقعّر فلك ثوابت كه تعبير به كرسى مىكنند ، و سطح محدب كرسى مماسّ با مقعّر فلك اطلس و غير مكوكب كه تعبير به عرش ميكنند . لكن اين عقيده به حمد اللَّه در اين اعصار به كلى باطل شد ، و تمام اين كواكب كراتى هستند در اين فضاى وسيع كه لا يعلمه الا اللَّه ، و اين كرات در حركت به نظم منظّم در سير هستند .
مفسرين در كلمهء محفوظ گفتند : محفوظ هست از دخول شياطين براى استراق سمع كه در آيهء شريفه ميفرمايد :
« وَ حَفِظْناها مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ رَجِيمٍ إِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ مُبِينٌ »
الحجر آيهء 17 و 18 - و نيز ميفرمايد :
«
وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ
( الى قوله تعالى )
إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ »
صافات آيهء 7 الى 10 . لكن آنچه به نظر أقرب مىآيد و اللَّه العالم اينكه :
اين كرات جويّه محفوظ از خرابى و سستى و كندى هستند ، از ابتداء ايجاد و خلقت آنها بطور منظم تا زمان انقراض به مقدار خردلى تغيير در آنها داده نشد و محفوظ به حفظ الهى هستند ، كم و زياد تند و كند در آنها نيست ، و اين معنى چون مشاهد است داخل در آيات قدرت الهى است كه درك بايد كرد و ميفرمايد :
(
وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ
) : و تمام اينها را مستند به طبيعت و اتفاق مى دانند و تفكّر و تدبر نمىكنند . و تعبير به سقف براى اين است كه به طرف بالا است .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 33 ]
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ( 33 )
و او است خداوندى كه خلق فرمود شب و روز را ، و شمس و قمر را كل