بدون اختيار در قلب خطور مىكند پس از خطور تصديق بفائده و ثمرهء آن مىكند پس از تصديق عزم و جزم و اراده كه تعبير بعلم كه محرّك عضلات مىشود نحو الفعل و آن خطور قلبى اگر از ناحيهء ملك باشد الهامش گويند : و اگر از ناحيهء شيطان باشد وسوسهاش نامند .
(
قالَ يا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلى شَجَرَةِ الْخُلْدِ
) چنين تصوّر كرد كه اين شجره باعث بقاء ابدى مىشود .
(
وَ مُلْكٍ لا يَبْلى
) عبارة اخرى جمله اولى است كه اين مقام و رتبه را كه واجد است تنزّل ندارد و كهنه نميشود و براى او باقى ميماند و حضرت آدم هم نميدانست اين خيال و تصوّر از ناحيه شيطان است ، بلكه ممكن است از ناحيهء ملك باشد و خداوند در آيهء قبل فرمود : شيطان دشمن شما است و ميآيد شما را از بهشت بيرون كند اگر آدم ميدانست از ناحيهء او است البته مخالفت ميكرد و اشتباه آدم همين بود كه خداوند كه نهى از شجره كرده حكمت و مصلحت داشته و اين خيال تصوّر بر خلاف صلاح او است و اين مسلّما از ناحيهء شيطان است .
[ سوره طه ( 20 ) : آيه 121 ]
فَأَكَلا مِنْها فَبَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى ( 121 )
پس تناول كرد آدم و زوجش از آن شجره پس ظاهر شد بر آنها عورتهاى آنها پس چون برهنه شدند رفتند و از برگ درختان بهشت قطع كردند و عورت خود را پوشانيدند و مخالفت كرد آدم پروردگار خود را پس بىبهره شد از بهشت .
(
فَأَكَلا مِنْها
) نظر به اينكه انسان بايد به مجرد خطور قلبى و تصوّر شىء اقدام بر عمل نكند و تعجيل در انجام فعل ننمايد بايد تأمل و تفكّر و تدبّر كرد و عواقب و آثار آن فعل را به نظر آورد اگر بصلاح و فساد آن بر خورد كرد انجام