اسلاف خود كنم هر آينه هم مال و منال پيدا مىكنم و هم اولاد و هيچ گونه عقوبت و عذابى ندارم نه در دنيا و نه در آخرت هميشه خوش و خرّم هستم . و اين دعوى ادعاء تمام طبقات و مليين عالم است كه خود را اهل سعادت و نجات توهم ميكنند و ديگران را اهل هلاكت تصور مىكنند ، لكن هيچگونه مدركى و دليلى بر اين دعوى ندارند ، فقط مدرك آنها تقليد آباء و اجداد آنها است كه گفتند ما متابعت ميكنيم آنها را و از دين آبائى و اجدادى دست برنمىداريم .
[ سوره مريم ( 19 ) : آيه 78 ]
أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً ( 78 )
آيا غيب دارد كه مال و اولاد پيدا مىكند ، يا اينكه از خدا عهد و ميثاق گرفته كه به او مال و اولاد دهد .
أَطَّلَعَ الْغَيْبَ
همزهء استفهام است كه در اصل اطلع بوده و از باب افتعال است تاء منقوط در طاء مؤلف ادغام شده و چون همزهء وصل است ساقط شده و همزهء استفهام بر او وارد شده و علم غيب مختص بذات اقدس ربوبى است . چنانچه صريح آيات است و احدى خبر از آينده ندارد مگر بافاضه حق و اخبار او ، حتى پيغمبر صلّى اللَّه عليه و إله خود را ميفرمايد :
قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ وَ ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ بِي وَ لا بِكُمْ
احقاف آيهء 8 و نيز مىفرمايد :
قُلْ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ ما تُوعَدُونَ أَمْ يَجْعَلُ لَهُ رَبِّي أَمَداً عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ
الاية جن آيه 25 .
أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمنِ عَهْداً
وحى بر تو نازل شده يا پيغمبرى خبرى داده كه خدا عهد و ميثاق داده كه بكفار و مشركين مال و اولاد عنايت بفرمايد ، و بر فرض اگر مال و اولاد هم بدهد براى مزيد اثم و معصيت و زيادتى عذاب است . چنانچه ميفرمايد :
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
آل عمران آيهء 178 . و نيز ميفرمايد :