[ سوره الحجر ( 15 ) : آيه 44 ]
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ ( 44 )
از براى جهنم هفت در هست از براى هر درى از اين كفار يك دسته قسمت شدهاند (
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ
) معنى اين نيست كه يك جهنم اطرافش ديوار باشد و در كار گذارده باشند بلكه هفت جهنم است كه عذابهاى آن مختلف است از حيث شدت و ضعف و هر دسته به مقدار استحقاق آنها معذّب هستند و تعبير بهفت طبقه هم به همين معنا است ، چنانچه هشت در بهشت هم اين نحوه است كه هشت بهشت است و هر دسته به مقدار قابليت تفضّل خود در هر يك آنها وارد ميشوند و همين نحو كه منافقين از در هفتم وارد ميشوند كه أسفل السافلين و در قرآن ميفرمايد :
فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ
نساء آيه 144 .
همين انبياء و أوصياء و من يحذوا حذوهم در بهشت أعلى كه هشتم بهشت است وارد ميشوند و همين نحو كه در بهشت دو قسم مثوبات هست جسمانى و روحانى حتى در خبر دارد .
اذا اشتغل اهل الجنة بالجنة اشتغل أهل اللَّه باللَّه .
در جهنم هم دو قسم عذاب است جسمانى و روحانى و ما در مجلد سيّم كلم الطيب اقسام جسمانى و روحانى هر دو را بيان كردهايم مراجعه فرمائيد .
[ سوره الحجر ( 15 ) : آيه 45 ]
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ ( 45 )
محققا متقين در بهشتها و چشمهها هستند (
إِنَّ الْمُتَّقِينَ
) جمع محلّى بألف و لام است دلالت بر عموم دارد شامل جميع أهل تقوى مىشود و از براى تقوى مراتب بسيارى هست كه در مجلّد اول آيه اولى سوره بقره در كلمه (
هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
) مفصلا بيان شد كه مرتبه اولى تقوى از عقائد فاسده و مذاهب باطله است كه مرادف با ايمانست ، و مرتبه اعلى تقوى از توجه به غير خدا است في جميع الأحوال كه خاص بمعصومين است ، و بينهما متوسطات .