[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 97 ]
فَمَا اسْطاعُوا أَنْ يَظْهَرُوهُ وَ مَا اسْتَطاعُوا لَهُ نَقْباً ( 97 )
پس از اين ديگر قدرت ندارند بر بالاى آن بروند و نميتوانند رخنه در آن پيدا كنند .
فَمَا اسْطاعُوا
فرق است بين طوع و استطاعت طوع بمعنى قدرت و تواناييست كه برغبت و ميل و شوق انجام مقصد دهد و از اين جهت اطاعت اوامر الهى و رسول و ائمه اطهار و نوّاب خاص آنها و نوّاب عام علماء اعلام و پدر و مادر و زوج و مولى واجب است و استطاعت اينكه طلب قدرت كند و وسائل رسيدن به مقصود را فراهم كند تا نائل به مقصود خود گردد و اينها نه قدرت دارند از اين سدّ و ديوار بالا روند و نه وسائلى دارند كه روزنه و سوراخ در او احداث كنند
وَ مَا اسْتَطاعُوا لَهُ نَقْباً
.
[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 98 ]
قالَ هذا رَحْمَةٌ مِنْ رَبِّي فَإِذا جاءَ وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاءَ وَ كانَ وَعْدُ رَبِّي حَقًّا ( 98 )
ذو القرنين گفت اين قدرت و توانايى كه علم به آن دارم و تمام اسباب براى من فراهم است از خود من نيست و تفضل از جانب پروردگار من است در باب شكر گذارى از نعم الهى مراتب شكر را بيان كردهايم اوّلين مرتبه آن اينست كه نعمت را از جانب پروردگار خود بداند مثل قارون نباشد كه مستند به خود توهّم كند موقعى كه به او گفتند
وَ أَحْسِنْ كَما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ
.
در جواب آنها گفت
إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ عِنْدِي
قصص آيه 77 و 78 .
و گفتهايم ده فعل است كه بنده بايد مستند به خدا بداند خلق رزق امانه احياء عزّت ذلت غناء فقر صحة مرض .
مرتبه دوّم اينكه نعمت را مصرف همان منظور الهى كند بر خلاف آن صرف نكند .
مرتبه سيّم سجده شكر بجا آورد كه گفتند در پنج مورد سجده شكر وارد شده موقع افاضه نعمت موقع دفع بليّات موقع تذكّر نعم سابقه موقع تذكّر دفع بليّات سابقه موقع موفق شدن به عمل خيرى و عبادتى .