سال مىشود .
[ سوره الكهف ( 18 ) : آيه 26 ]
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا لَهُ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَداً ( 26 )
بفرما كه خداوند داناتر است به آن مقدار كه اينها درنگ كردند از براى او است آنچه غيب است در آسمانها و زمين بينا است بدرجهء اعلاى بينايى به آن و شنوا است بدرجه اعلى شنوايى نيست از براى آنها از غير خدا ولى و نيست شريك در حكم او احدى
قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا
كانه بعضى انكار كردند اين مدترا بفرما كه خداوند خبر داده و او داناتر است به مقدار لبث آنها در كهف
لَهُ غَيْبُ - السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
در موضوع علم غيب گفتيم غيب مراتبى دارد آنچه كه ممكن نميتواند پى ببرد علمش مختص بذات حق است مثل علم ذات بذات و بصفات و آنچه بر ما مخفى و غيب است لكن ممكن است كه خداوند علم آن را بملائكه يا انبياء و ائمه افاضه فرمايد مثل علم بما كان و ما يكون الى انقضاء خلقه بر آنها غيب نيست و بر ما غيب است
أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ
از روى تعجب خداوند بصير است به تمام مبصرات و سميع است به تمام مسموعات ازلا و ابدا كه گفتيم برگشت بصير و سميع بعلم است علم بمبصرات و بمسموعات مثل حكيم علم بمصالح و مفاسد و مريد علم بصلاح و فساد و مدرك علم بجزئيات
ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ
غير از ذات مقدّس پروردگار
مِنْ وَلِيٍّ
كه بتواند نفعى به آنها بخشد يا دفع ضررى از آنها بكند
وَ لا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَداً
و در احكامش و تقديراتش و افعالش احدى را شريك و كمك نگرفته و نيست و احتياج به احدى ندارد
فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ
و يحكم ما يشاء .
( جمله ثانيه ) خلاصه مطلب اينكه جماعتى كه داراى ايمان محكم بودند و در فشار مشركين قرار گرفتند كه آنها يا برگردند بشرك يا كشته شوند و اينها فرار كردند و سگ آنها هم همراه آنها آمد تا رسيدند درب كهف خود را در كهف مخفى كردند كه مشركين آنها را نيابند و مشركين هم در تعقيب آنها آمدند تا درب كهف و لكن خداوند چشم