دست بياوريد عدد سالها را و حساب دارى و هر چيزى را تفصيل داديم تفصيل دادنى
وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ
اين كره زمين با آنچه كه بر او است از درياها و كوهها و هواى مجاورش يك حركت وضعى دارد دور خود ميچرخد مطابق دائره معدّل النهار و چون دائما نصف آن مقابل كره شمس است تشكيل شب و روز ميدهد نصف مقابل روز است و نصف ديگر شب است و لذا در نقاط زمين شب و روز مختلف ميشوند مثلا در يك نقطه روز است و در يك نقطه شب بلكه در هر ساعت و دقيقه طلوع و غروب متفاوت است بتفاوت قرب و بعد مثل اينكه اصفهان با تهران دو دقيقه با خراسان سه ربع ساعت با حجاز يك ساعت و ربع و هكذا با امريكا دوازده ساعت تقريبا و يك حركت انتقالى دارد دور كره شمس در يك سال تشكيل سال و ماه ميدهد و اين حركت در دائره منطقة البروج است و چون اين دائره با دائره معدّل در دو نقطه تقاطع ميكنند اول فروردين و مهر شب و روز مساوى ميشوند و غايت بعد اين دو دائره بيست و چهار درجه است .
اوّل تير و اوّل دى و از اين جهت شب روز كوتاه و بلند ميشوند اوّل تير غايت بلندى روز و كوتاهى شب است و اول دى بالعكس و تشكيل سال و بروج ميدهد .
فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ
آن قسمتى كه مقابل شمس نيست
وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً
آن قسمتى كه مقابل شمس است .
لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
غرض از ابصار نهار براى تحصيل امر معاش و معاشرات و نحو اينها اين نسبت به حركت وضعى
وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ
نسبت به حركت انتقالى
وَ كُلَّ شَيْءٍ
از امور محتاج اليه انسان را فصّلناه بيان فرموديم و آثار قدرت خود را نشان داديم تا باعث زيادتى معرفت حق باشد تفصيلا آن هم چه تفصيلى كه هيچگونه كوتاهى نشده باشد .
[ سوره الإسراء ( 17 ) : آيه 13 ]
وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً ( 13 )
و هر انسان را ملزم كرديم نامه عمل او را و بر گردن او بار كرديم كه نتواند انكار