كه جميع اسباب و وسايل و احتياجات زندگانى شما را تأمين فرموده كه قدردان اين نعم باشيد و شكر گذار و دست از شرك و كفر برداريد و اقرار بتوحيد و رسالت رسل كنيد كه مفاد
لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ
است با اينكه ميدانيد كه اصنام آنها قدرت كوچكترين اين نعم را ندارند .
[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 82 ]
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ ( 82 )
پس اگر اعراض كردند و اسلام نياوردند پس فقط تكليف شما پيغمبران اتمام حجة است براى قوم ببيان ادله توحيد و اتيان بمعجزات كه دليل بر صدق دعواى آنها باشد و بيان وظايف دين و بشارت و انذار و نصيحت و موعظه و اما اسلام آوردن و نياوردن قوم مربوط به آنها نيست خود اينها مسئولند
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ
انفال آيه 44
فَإِنْ تَوَلَّوْا
پس از اين همه آيات قدرت و تذكر بنعم الهى باز ايمان نياورند و بكفر و شرك خود باقى و ثابت ماندند بر انبياء جز ابلاغ چيزى نيست و راه عذر بر احدى باقى نماند چنانچه وظيفه علما هم بيان احكام است و تاليف رسائل عمليه و در دسترس عموم گذاردن لكن عمل آنها و تقليد از علماء در عهده خود مكلفين است .
فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ
ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ
[ سوره النحل ( 16 ) : آيه 83 ]
يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها وَ أَكْثَرُهُمُ الْكافِرُونَ ( 83 )
ميشناسند نعمت خداوند را پس از آن انكار مىكنند آن را و اكثر آنها كافر هستند
يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ
چون غرق نعمت هستند از نعمت وجود و عقل و قواى ظاهريه و باطنيه و اعضاء و جوارح و نعمة حيات و نعم خارجيه سماويه و ارضيه جماديه و نباتيّه و حيوانيه از مأكولات و مشروبات و ملبوسات و غير اينها حتى نعم دينيه از ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و معامله با امم سابقه از نجات اهل ايمان و هلاكت كفار و غير اينها
ثُمَّ يُنْكِرُونَها
كه مستند به خداوند نميدانند يا