مىشود
ما كانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ
طاقت نميآورند بشنوند فرمايشات قرآن را يا فضائل انبياء و ائمه عليهم السلام يا فرامين الهيه را
وَ ما كانُوا يُبْصِرُونَ
چشم قلب آنها كور است حقايق را مشاهده نميكنند و كور كورانه در ضلالت سير ميكنند
[ سوره هود ( 11 ) : آيه 21 ]
أُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ( 21 )
اينها كسانى هستند كه بخسران انداختند نفوس خود را و از دست آنها رفت و مفقود شد از آنها آنچه را كه بودند افتراء ميزدند و دروغ به خدا بسته بودند اولئك همان كفار و معاندين و مبدعين و منكرين و ظالمين كه قبلا بيان فرموده
الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ
خسران سرمايه از دست دادن است و باصطلاح ورشكست شدن و كلّى مديون ديگران شدن ، سرمايه اينها عمر دنيا بود ، تجارت آنها اعمال عبادى و تحصيل اخلاق و تكميل عقائد ، اعضاء تجارتخانه اعضاء بدن چشم و گوش و ساير اعضاء ، رئيس تجارتخانه نفس ناطقه ، منافع تجارتخانه مثوبات اخروى ، اينها سرمايه عمر را كه بباد دادند و رفتند نه تحصيل اخلاق و نه عمل صالح و نه عقيده حقّه بعلاوه زيان بردند بواسطه كفر و معاندت و بدعت و انكار ضرورى و اعمال سيئه و اخلاق رذيله چه خسرانيست بالاتر از اين .
وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ
ضلّ بمعنى گم شدن و مفقود شدن و از دست دادن است ما كانوا يفترون از بتها و كسانى را كه متابعت ميكردند و اعمالى را كه بجا ميآوردند و همه را نسبت به خدا ميدادند و ميگفتند خدا امر فرمود بپرستش بت و متابعت دعات باطله و ارتكاب اعمال سيّئه چنانچه ميگفتند
ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى
زمر آيه 4
وَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً قالُوا وَجَدْنا عَلَيْها آباءَنا وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها
اعراف آيه 27 ، و گفتند اجماع شد بر خلافت ابى بكر و او تعيين كرد خلافت عمر را و بشورى خلافت عثمان ثابت شد و بقهر و غلبه خلافت بنى اميه