[ سوره هود ( 11 ) : آيه 16 ]
أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ( 16 )
اينها كسانى هستند كه نيست از براى آنها در آخرت جز آتش و حبط شده و از بين رفته آنچه عمل كردند در دنيا و صنعت نمودند و باطل شد آنچه را بجا آوردند
أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ
چون معتقد بآخرت نبودند ايمان نداشتند نظر به اينكه ايمان مركّب از عقائد حقّه است كه يكى از آنها مسئله معاد است و مثوبات اخروى خاص باهل ايمان است غير مؤمن هر كه باشد و هر چه باشد طبيعى مشرك ، كافر ، مخالف ، معاند ، منكر ضرورى تمام مخلد در آتش هستند از روى تقصير ، بلى از روى قصور مثل اطفال و مجانين و عوام دور دست كه دعوت به آنها نرسيده در آتش نميروند و بهرهاى از مثوبات هم ندارند .
وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها
بر فرض كه كارهاى خوبى از آنها صادر شده باشد اصلاح طرق كرده باشند ، پل زده باشند ، طياره و جت ساخته باشند ، تلفن و تلگراف و ساير صنايع ايجاد كرده باشند چون از عنوان عباديت خارج است و شرط صحت كليه عبادات قصد قربت است و اينها فقط براى استفاده مادّى اختراع كردند و استفاده بردند پس از مردن ديگر كليه آنها حبط و نابود مىشود در چند موضع از قرآن سوره بقره ، آل عمران . نساء ، مائده ، توبه تصريح به اينكه
فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ
شده و ما مسئله حبط و تكفير را مكرر گفته و متعرّض شدهايم كه حبط مخصوص به غير مؤمن است و تكفير مخصوص بمؤمن است .
وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
كدام يك از شرايط صحت در اعمال آنها است ما در مؤمنين نظر ميكنيم صد نود آنها نمازى كه از همه عبادات افضل است باطل بجا ميآورند يا از جهت فقدان شرائط يا اجزاء يا از جهت اتيان بمبطلات چه رسد