كه بعضى در جهنم معذب به عذاب ميشوند كه اهل النار يتاذون من عذابهم بنا بر اين استثناء تمام كه اشقياء در آتش معذب هستند و مخلّد دائما الّا آن اشقيايى كه عذاب آنها اشدّ از نار است بقرينه جمله بعد
إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ
كه قدرت دارد كه فوق آتش هم عذاب كند زيرا اگر فوق آتش عذابى نباشد قدرت محدود مىشود .
و اينكه بعضى گفتند كه بعض مؤمنين بواسطه كثرت معاصى داخل جهنم ميشوند تا مدتى پس از آن نجات پيدا ميكنند و ببهشت ميروند و بر طبقش هم خبرى نقل ميكنند و اين استثناء راجع به آنها است ، اين تمام نيست زيرا مؤمن عاصى جزو اشقياء نيست شقى كسى را گويند كه بدون ايمان از دنيا رود ، و اين استثناء راجع باشقياء است اولا و ثانيا با استثناء در آيه بعد راجع بسعداء مناسبت ندارد ،
[ سوره هود ( 11 ) : آيه 108 ]
وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلاَّ ما شاءَ رَبُّكَ عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ ( 108 )
و اما كسانى كه سعادتمند شدند پس در بهشت هميشه مخلد هستند در آن مادامى كه آسمانها و زمين است الا آنچه بخواهد پروردگار تو عطائى است كه قطع نميشود .
وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا
سؤال - چرا در آيه قبل بفعل معلوم فرمود
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا ،
و در اين آيه بفعل مجهول سعدوا .
جواب - چون شقاوت بفعل عبد است و سوء اختيار ولى سعادت باعانت حق و توفيق او است .
فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها
ابد الاباد
ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ
بيانش