لذا تصرف در معنى عباد كردند بمعنى مخلوق يا ذلت و عجز و امثال اينها و تحقيق كلام اينست كه مشركين در شرك مذاهب مختلفه هستند بعضى ملائكه را عبادت ميكنند و آنها را مؤثر در عالم ميدانند ، بعضى انبياء را عبادت ميكنند مثل نصارى كه قائل بتثليث هستند اب و ابن و روح القدس ، بعضى جن را عبادت ميكنند مثل شياطين و غير اينها ، بعضى كرات علويه مثل شمس و كواكب را بعضى آتش را ، بعضى اصنام را از جمادات ، بعضى حيوانات را مثل گاوپرستان بعضى نباتات را از اشجار و غير اينها حتى بعضى قطب و مرشد را ، بعضى امير المؤمنين و ائمه طاهرين [ ع ] را عبادت ميكنند و اين خطاب به تمام مشركين متوجه است و جمع بين ذوى العقول و غير ذوى العقول تعبير بالذين عباد امثالكم لاجل التغليب مانعى ندارد و خداوند ميفرمايد كه تمام اينها مقهور اراده حق هستند و ذليل و عاجز در پيشگاه الهى
فَادْعُوهُمْ
جزاء شرط متأخر است كه اگر راست مىگوييد و اينها را مؤثر ميدانيد پس آنها را بخوانيد زيرا گفتند قضيه شرطيه تصدق عن الكاذبين نه اينكه امر بدعوت باشد كه امر بشرك لازم آيد سپس در مقام ردّ آنها و بطلان عقيده آنها ميفرمايد
فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ
كه از شئونات الوهيت اينست كه بنده اگر اطاعت كند و بخواند پروردگار خود را او را اجابت مىكند چنانچه ميفرمايد
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ
نمل آيه 63 ، و نيز ميفرمايد
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
مؤمن آيه 62 ، و يكى از اسماء الهى يا مجيب دعوة المضطرين است
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
و چون اجابت نميكنند پس دليل است بر اينكه الوهيت ندارند و شما مشركين در دعواى الوهيت آنها كاذب هستيد