[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 185 ]
أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ وَ أَنْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ ( 185 )
آيا نظر نميكنند در ملكوت آسمانها و زمين و آنچه خداوند خلق فرموده از هر شيئى و اينكه شايد نزديك شده باشد مرگ آنها پس بچه حديثى بعد از قرآن ايمان ميآورند
أَ وَ لَمْ يَنْظُرُوا
نظر دقت در آثار صنع پروردگار و معرفت بوجود موجد آنها و مبقى آنها و مغنى آنها كه از امير المؤمنين عليه السّلام فرمود
( ما رأيت شيئا الّا و رأيت اللَّه قبله و بعده و معه )
فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
عالم ملكوت عالم اجسام است از كرات علويه كه تعبير بسموات ميكنند كه منقسم بهفت طبقه مىشود بمناسبت بعد و قرب اين كرات بكره ارض هر چه دور تر باشد طبقه بالاتر است و نزديكتر باشد طبقه سفلى است و موجودات جويّه مثل هوا و ابر و رعد و برق و باران و باد و سفليه كه كره زمين است و موجودات در آن جمادات و نباتات و حيوانات و معادن ، و فوق عالم ملكوت عالم جبروت است كه عالم مجردات كه عبارت از عالم عقول و نفوس باشد و فوق عالم جبروت عالم لاهوت است كه ( لا يطلع عليه احد الّا اللَّه ) و دون عالم ملكوت عالم ناسوت است كه عالم كون و فساد است كه تعبير بعالم دنيا مىشود و لذا دنيا گفتند بمعنى دنائت و پستى يا دنوّ و نزديكى است كه دائما در تغيير و تبدل است و به هيچ قسمتش اعتبارى نيست نه بغنى و فقرش و نه بعزت و ذلتش و نه به صحت و مرضش و نه بحيوة و موتش
وَ ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ
آنچه كه در اين عالم خداوند خلق فرموده از ملائكه و جن و انس و مأكولات و مشروبات و ملبوسات و ادويهجات و غير اينها كه در هر يك يك آنها چه قدرتنمايى كرده و چه اندازه حكمت به كار زده و چه فوائد