[ سوره يونس ( 10 ) : آيه 49 ]
قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَ لا نَفْعاً إِلاَّ ما شاءَ اللَّهُ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ إِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَلا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ ( 49 )
بفرما به اين كفار كه من مالك نفس خودم نيستم كه بتوانم دفع ضررى از خود كنم و نه جلب نفعى نمايم مگر آنچه خداوند تقدير فرموده و مشيتش تعلق گرفته از براى هر امّتى مدتى مقرر شده چون مدت بسر رسيد پس نميتوانند ساعتى تأخير بيندازند و نه پيش اندازند
قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي ضَرًّا وَ لا نَفْعاً
در بحث امكان و وجوب گفتهايم كه ممكن در باب وجود و عدم دائر مدار علت است اگر علت وجودش باشد موجود مىشود و اگر نه نه و سر تا پا احتياج بوجود واجب دارد و همين نحوى كه محتاج به علت موجده است محتاج به علت مبقيه هم هست ( اگر نازى كند از هم فرو ريزند قالبها )
سيه رويى ز ممكن در دو عالم * نشد هرگز جدا و اللَّه اعلم
و همين نحوى كه مالك نفس خود نيست مالك هيچگونه حالاتى از براى نفس خود نيست تمام تحت مشيت الهى است نفع و ضرر ، حيات و موت ، صحت و مرض ، غناء و فقر ، عزت و ذلّت لذا ميفرمايد بگو به اين كفار كه من ممكن الوجود هستم از خود چيزى ندارم نميتوانم دفع ضررى از خود كنم اگر مشيت تعلق گرفته بتوجه آن و نه جلب نفعى كنم بر خلاف مشيت او .
اگر تيغ عالم بجنبد ز جا * نبرّد رگى تا نخواهد خدا
ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ
حشر آيه 5 .
إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
مگر آنچه از ضرر و نفع مورد تعلق مشيت او باشد ما شاء اللَّه كان و ما لم يشأ لم يكن .
لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ
آجال چند قسم است حتمى قابل تغيير نيست ، معلقى توقف بر معلق عليه دارد فردى و اجتماعى ، و آجال هم منحصر بموت و هلاكت