خلافا لاشاعره عدل است و از براى عدل سه معنى است :
1 - مقابل ظلم كه تفسير كردند به ( اعطاء كل ذى حق حقّه ) و ظلم ( منع كل ذى حق عن حقّه ) و اين از نصوص قرآن و مطابق برهان عقلى و ضرورى تمام اديان است و انكارش كفر است و ظلم هم سه قسم است ظلم در دين مثل شرك و كفر و نحو اينها
يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ
لقمان آيه 12 ظلم به غير كه دارد در خبر
( الظلم ظلمات يوم القيمة )
و گفته مىشود فرداى قيامت
( اين الظلمة اين اعوان الظلمة و اشباه الظلمة فضرب لهم سرادق من نار حتى يفرق اللَّه من الحساب )
و ظلم بنفس بارتكاب معاصى و ترك واجبات و اضرار بنفس و آيه شريفه راجع بقسمت دوم است يعنى ظلم به غير .
2 - عدل مقابل لعب و لهو و لغو اين هم نصّ قرآن است
وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ
انبياء آيه 16
لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ
انبياء آيه 17 .
3 - عدل بمعنى فعل حسن كه تمام افعال الهى حسن است فعل قبيح و زشت از او صادر نميشود يعنى تمام موافق حكمت و مصلحت و عين صلاح است و اشاعره اين معنا را منكرند زيرا حسن و قبح را نسبت بافعال انكار دارند و اين از بديهيات اوليه است حتى در اطفال و بهائم حتى الكلاب اگر چيزى نزد سگ بيندازى دنب خود را حركت ميدهد و خود را به اطراف شما ميگرداند و اگر سنگى به او زنى پارس مىكند ، طفل رضيع اگر مادرش انگشت محبت به او زند خنده مىكند اگر رو ترش كند جز مىزند رجوع كنيم بتفسير .
إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً
ذكر ناس از باب مثال است و الّا خدا باحدى جن و انس ، حيوانات ظلم نميكند ، و لفظ شيئى يعنى هيچ نه كوچك نه بزرگ جزئى و كلى محال است از او صادر شود و اين موضوع مشتمل بر فروع