[ سوره يونس ( 10 ) : آيه 5 ]
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ ما خَلَقَ اللَّهُ ذلِكَ إِلاَّ بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ( 5 )
او است خداوندى كه جعل فرمود خورشيد را روشن و ماه را تابنده و مقدر فرمود ماه را منازلى تا اينكه بدانيد عدد سالها و حساب را خلق نفرمود اين را مگر به حق تفصيل ميدهد آيات را براى قومى كه دانشمند هستند .
تنبيه - حكماء قديم در باب هيئت معتقد بودند بهفت طبقه آسمان كه در هر يك يك ستاره قائل بودند قمر ، عطارد ، زهره ، شمس ، مريخ ، مشترى ، زحل كه سيّارات ميگفتند و طبقه هشتم كرسى بود كه بقيه ستارهها در آن ثبت شده و ثوابت ناميدند و طبقه نهم عرش كه غير مكوكب و اطلس و خالى از ستاره و كره زمين را در وسط اين طبقات و معتقد بودند كه تمام اين نه آسمان دور كره زمين چرخ ميخورند و غير اين از مزخرفات و اين عقيده به حمد اللَّه بالحس و الوجدان فسادش ظاهر شد ، و اينكه تمام اين كرات جوّيه در اين فضاء وسيع بقدرت كامله دارند چرخ ميخورند و مخصوصا اين منظومههاى شمسى دور كره شمس هر كدام به ميزان منظمى حركت دارند بعلاوه يك حركت وضعى هم دارند كه دور خود ميچرخند و تشكيل روز و شب و ماه و سال ميدهند .
بناء على هذا مىگوييم در تفسير اين آيه شريفه
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً
ضياء از ماده ضوء روشنايى روز است و كره شمس بالذات نور دهنده و داراى حرارت شديدى است كه هر جسمى نزديك او شود محترق ميگردد و هر فلزى آب مىشود
وَ الْقَمَرَ نُوراً
قمر بالطبيعه سرد است و جسم صيقلى است مثل آينه و از خود نور ندارد و دائما نصف آن مقابل شمس است و به حركت انتقالى كه بطيئى است در يك ماه تقريبا دور زمين ميچرخد بخلاف زمين كه در يك شبانه روز دور خود