ضرر زدن بمسلمين بود و از روى كفر و تفرقه بين مؤمنين و كمينگاه كسى كه قبلا در محاربه با خدا و رسول خدا بوده و هر آينه قسم ميخورند كه ما قصد سويى نداشتيم و اراده نكرده بوديم مگر احسان و خوبى را و خداوند شهادت ميدهد كه اينها دروغگو هستند .
اين آيه شريفه با سه آيه بعد از آن راجع به مسجد قبا و مسجد ضرار است و شرح قضيه بر حسب استفاده از اخبار مرويه از كافى و على ابن ابراهيم و طبرسى و عياشى بنحو خلاصه اينست كه جمعى از مسلمين كه از قبيله عمرو ابن عوف بودند كه بنى عمرو ابن عوف ميگفتند از روى خلوص مسجدى بنا كردند كه سقف داشت براى موقعى كه باران ميباريد يا آفتاب ميتابيد يا عجزه و پير مردانى كه مشكل بود براى آنها آمدن در مسجد مدينه در آنجا نماز گذارند بنام مسجد قبا كه هنوز باقى است و مستحبّ است رفتن در آن مسجد و نماز گذاردن در آن كه حاج ميروند و آن موقع مسجد مدينه سقف نداشت و حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم هم تشريف بردند و در آن نماز گذاردند .
قبيله بنى غنم ابن عوف كه عموزادههاى آنها بودند حسد بردند و از منافقين بودند و در نزديكى مسجد قبا مسجدى بنا كردند كه مسمى شد به مسجد ضرار و مقصد و منظور آنها از اين بناء چهار چيز بود :
1 - اينكه يكى از دشمنان حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ابى عامر راهب بود كه خود را براهبيت معرفى كرده بود و مريدهاى زيادى داشت و در جنگهاى مشركين بدر و احد و احزاب با آنها مساعدت ميكرد و پس از فتح مكه فرار كرد بطائف و پس از اسلام اهل طائف فرار كرد به طرف روم چون جزو رهبانان بود و نوشت بر منافقين كه همين قبيله بنى غنم ابن عوف بودند كه من جمعيتى از روم و نصارى برميدارم و برميگردم شما بنام مسجد كمينگاهى بر ما بنا كنيد لكن خداوند او را
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 311
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص٣١١