و بايد احكام مرتد بر شما جارى كرد غاية الامر مرتد ملى هستيد نه فطرى
إِنْ نَعْفُ عَنْ طائِفَةٍ مِنْكُمْ
كسانى كه آمدند و پس از اعتراف بواقع مقصود حقيقة تائب شدند و اگر قبلا هم منافق بودند و اعتقاد نداشتند همين خبر دادن رسول [ ص ] از باطن و مقصود آنها بتوسط وحى الهى خود يك معجزه و دليل حقانيت حضرت است حقيقة ايمان آوردند خداوند توبه آنها را قبول فرمود و آنها را عفو نمود
نُعَذِّبْ طائِفَةً
كسانى كه به همان نفاق باقى بودند و به همان عداوت برقرار و لو بعد از اين عمل هم اقرار ظاهرى دارند لكن جايگاه آنها اسفل دركات جهنم است
إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ
نساء آيه 144 و سبب عذاب آنها اينست كه
بِأَنَّهُمْ كانُوا مُجْرِمِينَ
مجرم اطلاق بر كافر و منافق و فاسق و عاصى مىشود و از اين آيه استفاده مىشود كه توبه مرتد قبول است .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 67 ]
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنافِقِينَ هُمُ الْفاسِقُونَ ( 67 )
رجال از منافقين و نساء آنها بعض آنها از بعض ديگرند امر بمنكرات ميكنند و نهى از معروفات و قبض يد دارند خدا را فراموش كردند پس خداوند هم آنها را فراموش ميفرمايد محققا منافقين آنها فاسقين هستند .
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ
و لو لفظ منافقين شامل رجال و نساء هر دو مىشود لكن ذكر منافقات براى اينست كه توهم نشود كه اين احكام مخصوص رجال است مرد و زن آنها شريك هستند .
بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ
بعضى گفتند مراد اينست كه مجتمع هستند در نفاق و شرك و بعضى گفتند بعض آنها بر دين بعض ديگرند ، و بعضى گفتند در عذاب الهى بعضى ملحق ببعضى هستند ، لكن تمام اينها تفسير برأى و خيال بافيست و از جملات