و عقوبات قاعدين ابين من الشمس است
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
بفوائد و مثوبات مجاهده و مضرات و عقوبات ترك آن و الّا گمان ميكنيد كه ترك جهاد موجب حفظ نفس و مال مىشود و بهتر است از جهاد
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 42 ]
لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ ( 42 )
اگر بود در اين نفر و خروج يك غنائم قريب الوصول يا سفر كوتاه مختصرى هر آينه متابعت ميكردند تو را و خارج ميشدند لكن چون سفر دور با مشقتى بود مخالفت كردند و كوچ نكردند و زود باشد كه پس از مراجعت شما بيايند و قسم و اللَّه ياد كنند كه ما قدرت بر خروج نداشتيم اگر قدرت داشته بوديم با شما همراهى ميكرديم و خارج ميشديم اينها نفوس خود را به هلاكت ابدى و عذاب الهى انداختند و خداوند ميداند كه اينها هر آينه دروغگويانند هم استطاعت داشتند و قسم آنها يمين غموس است و اينها علاوه بر عقوبت ترك جهاد عقوبت كذب و يمين غموس را هم دارند باصطلاح عذر بدتر از گناه همين است .
لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً
عرض امتعه و استفادات ماديه و اعراض دنيويه است آن هم قريب الوصول كه اطمينان داشته باشند كه زود بدست ميآيد و آن هم متابعت آنها به قصد قربت نميبود مثل آن قتيلى كه حضرت فرمود
( هذا قتيل الحمار )
كه بطمع حمارى كه در مشركين بود آمده بود براى جهاد .
وَ سَفَراً قاصِداً
سفر كوتاه و سهل و آسانى بود
لَاتَّبَعُوكَ
متابعت ميكردند در خروج و نفر
وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ
چون نفر الى الشام بود و مخارج زيادى بايد تحمل نمود بعلاوه بعضى از آنها گفتند كه در اين مسافرت مسلمين سالم