شما است و اما نسبت بآخرت
وَ بَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُوا
چه مشرك باشند يا سائر طبقات كفر به عذاب اليم مطلق عذاب اليم است لكن درجات و مراتب مختلف دارد هر درجه راجع بيك طبقه است نعوذ باللّه .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 4 ]
إِلاَّ الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً وَ لَمْ يُظاهِرُوا عَلَيْكُمْ أَحَداً فَأَتِمُّوا إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ( 4 )
مگر كسانى كه از مشركين كه با شما مسلمين معاهده و قرارداد كردند و چيزى از شرائط معاهده را كسر نگذاردند و ديگران را وادار نكردند بر دشمنى با شما پس شما هم تمام كنيد براى آنها عهد آنها را و متعرض آنها نشويد تا انقضاء مدت معاهده محققا خداوند دوست دارد پرهيزكنندگان را .
إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
اين استثناء از محاربه و مقاتله و معانده است نه آنكه با آنها موافقت و محبت و و داد باشد زيرا مؤمن نبايد با كفار محبت داشته باشد حتى پدر و مادر هم اگر باشند چنانچه در همين سوره آيه 23 ميفرمايد
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا آباءَكُمْ وَ إِخْوانَكُمْ أَوْلِياءَ إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْإِيمانِ وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
و لسان آيه آبى از تخصيص است بلكه ملاك عقلى است . و مورد اين آيه گفتند جماعتى از بنى كنانه و بنى ضمره بودند كه نه ماه به مدت آنها باقى بود و آنها عملى بر خلاف معاهده نكردند .
ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً
سياهى قرآن نقص بصاد است بدون نقطه بعضى قرائت كردند نقض بضاد منقوط ، و نقص بمعنى كمى در شرائط معاهده است يعنى هيچگونه عملى جزئى و كلى بر خلاف معاهده از آنها سر نزده باشد و اين معنى اعم و انسب است كه اگر قدمى بر خلاف معاهده بردارند از مورد آيه خارج ميشوند بخلاف نقض منقوط كه ظاهر آن اينست كه به كلى معاهده را نقض كنند .