رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم
فَأُولئِكَ مِنْكُمْ
همان نحوى كه خداوند با شما معامله فرموده از مغفرت و رزق كريم و مشمول
بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
هستند .
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ
اين جمله را مفسرين گفتند راجع بميراث است و طبقات ارث و بر طبق آن هم اخبار قائم است لكن ظاهر آيه مطلق است و ارث يكى از مصاديق است و اخبار را هم مكرر گفتيم كه در باب تفسير وارد شده بيان مصداق است .
و اين جمله راجع به آيه قبل است كه فرمود در حق مهاجرين و انصار
بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
ميخواهد بفرمايد اگر اولوا الارحام نباشند و اما اگر اولوا الارحام هستند بشرائط مقرره كه اولين آنها ايمان است آنها اولى هستند در صله رحم و احسان به آنها و يارى آنها و تجهيزات آنها و ارث و غير اينها از امور .
إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
علم اشرف صفات ربوبى است و در تفسيرش بين حكماء و متكلمين از حيث كيفيت و كميت اختلافات زيادى است حتى اينكه گفتند بيست و دو قول درباره علم گفته شده :
بعضى گفتند انكشاف الاشياء عند اللَّه ، بعضى صور مرتسمه در ذهن ، اشاعره صفة عارضه بر نفس ، بعضى قديم ، بعضى حادث ميدانند ، سبزوارى ميگويد :
( و قيل لا علم له بذاته * و قيل لا يعلم معلوماته )
تا آخر اشعارش ، بعضى گفتند چون جزئيات داثر و زائل است و علم تابع معلوم است علم بجزئيات ندارد و غير اينها از مزخرفات و كفريات .
و تحقيق كه مستفاد از فرمايشات ائمه اطهار عليهم السلام و محققين از علماء شيعه است اينست كه مسلّما علم امر وجودى است مقابل جهل كه امر عدمى است عدم العلم است ، و همچنين ساير صفات ذاتيه قدرت مقابل عجز كه عدم قدرت است و هكذا ، و چون ذات اقدس صرف الوجود است و غير متناهى اعلا مراتب وجود