و براى آنها منازل و مساكن تدارك كردند
وَ نَصَرُوا
و آنها را يارى كردند كه مسمّى شدند بانصار ، اين دو دسته مهاجرين و انصار كه جمله اولئك اشاره بهر دو طائفه مهاجر و انصار است
بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ
مهاجرين اولياء انصار ، انصار اولياء مهاجرين . و اولياء جمع ولىّ از ماده ولايت است و ولايت اگر بكسر واو باشد بمعنى امارت و سلطنت و اولى الامرى و وجوب اطاعت است چنانچه در آيه شريفه
أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
احزاب آيه 6 ، و آيه
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا
الايه مائده آيه 6 ، از اين ماده است ، و اگر بفتح واو باشد بمعنى نصرت و و داد و محبت و اتحاد و يگانگى است و اخوت و مساوات و مواسات است چنانچه در اين آيه است بقرينه ذيل آيه ، و از اين جمله استفاده مىشود كه بين مهاجرين و انصار يك نوع تفاضلى بر يكديگر داشتند و اين منشأ اختلافى شده بود ، خداوند ميفرمايد هر دو طائفه يكى هستند امتيازى بين آنها نيست همه برادر و برابر هستند
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ
حجرات آيه 10 ، و اينكه بعضى حمل بر ميراث كردند و بر طبق آن حديثى از حضرت باقر عليه السّلام روايت كردند و گفتند اين آيه نسخ شده به آيه
أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
احزاب آيه 6 به نظر تمام نميآيد و حديث سند ندارد فقط در مجمع البيان تعبير به روى كرده بلكه خلاف ظاهر آيه است و التزام بنسخ هم محتاج بدليل قطعى است .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا
كسانى كه در مكه و ساير اماكن بشرف اسلام مشرف شدند لكن هجرت بمدينه نكردند و ظاهرا با فرض تمكن از هجرت مسامحه و امتناع از آن كردند
ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
آن ولايتى كه بين مهاجرين و انصار مقرر فرموده در حق آنها مراعات نشده كه اگر با كسى عداوتى يا مخالفتى پيدا شد واجب نيست بر مهاجرين و انصار كه از مدينه حركت كنند بروند مكه و آنها را كمك كنند زيرا بر آنها لازم است چنانچه گرفتار دشمن شوند هجرت