اگر كسى تاريخ زمان جاهليت قبل از اسلام را در قسمت جزيرة العرب بداند كه چه اندازه عداوت بين قبائل عرب بود كه گفتند اگر كسى از يك قبيله يك لطمه به صورت يك نفر از قبيله ديگر ميزد دو قبيله چه اندازه خونريزى و قتل و غارت از يكديگر ميكردند و اين عداوت و بغضاء را دولت قاهرى مثل كسرى و خسرو و پرويز نتوانستند بر طرف كنند لكن خدايى كه مقلّب القلوب است ببركت تشرف آنها باسلام و ايمان و اخلاق فاضله و اعمال صالحه
وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
و اين از اعاظم آيات الهى است و از قدرت بشر خارج است و خود يك معجزه بزرگ و دليل واضح بر حقانيت دين مقدس اسلام است كه
لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ
از جواهرات و فلزات و حبوبات و فواكه و غير اينها جميعا تمام آنها را
ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
با آن اخلاق حميده و صفات پسنديده كه در وجود مباركت بود كه ميفرمايد
وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
قلم آيه 4 ، كه گفتند سه چيز باعث ترويج دين شد : مال خديجه براى طمع بمال ، و شمشير على عليه السّلام براى ترس ، و اخلاق پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم براى طالبان حق
وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ
به تصرف در قلوب حتى دارد هر كدام از آنها اگر احتياج مالى پيدا ميكرد ميرفت از جيب برادر مؤمن هر مقدار احتياج داشت برميداشت
إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
تفسيرش مكرر بيان شده .
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 64 ]
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ( 64 )
اى پيغمبر محترم كافى است براى تو خداوند متعال و كسانى كه متابعت كردند تو را از مؤمنين ، در بعض اخبار تفسير شده بامير المؤمنين عليه السّلام و معلوم است او مصداق اتمّ اين آيه است و آيه بعمومه شامل جميع متابعين مىشود و از اين آيه استفاده مىشود كه مؤمنين به حضرت رسالت دو دسته هستند يك دسته كسانى كه حقيقة ايمان آوردهاند و از زمره منافقين ظاهر مسلمان نيستند و لكن ثبات قدم