جنگ بدر است كه مسلمين با اين عده قليل و فقدان اسلحه بر مشركين با آن كثرة و زيادتى قوى چيره شدند و آنها را بقتل و اسيرى و استرقاق و فرار دادند بمدد ملائكه و نصرت الهى حق از باطل جدا شد و دليل بر اين معنى جمله بعد است كه ميفرمايد
يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ
دو جمعيت جمعيت مسلمين و جمعيت مشركين تلاقى كردند ، اشاره به اينكه اگر حق و باطل را فهميديد و ايمان آورديد به آنچه بر پيغمبر نازل شده بايد خمس را اداء كنيد و معتقد باشيد
وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
كه فئه قليله غالب بر فئه كثيره شوند
كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ
بقره آيه 220 .
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 42 ]
إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 42 )
زمانى كه بوديد شما در جانب نزديك و مشركين بودند در جانب دور تر و قافله بود پائينتر از شما و اگر مواعده ميكرديد هر آينه در محل مواعده اختلاف ميكرديد و لكن براى اين بود كه خداوند قضاى او جارى شده بر وقوع امرى آن امر تحقق پيدا كند .
توضيح كلام - قشون اسلام در وقعه بدر در موقعى كه تلاقى كردند با قشون مشركين در طرف نزديك بمدينه بودند و قشون كفر در طرف دور تر بودند و معلوم است كه مكه معظمه در مكان مرتفع است و مدينه مكان منخفض است و از مكه بمدينه سراشيب است نظير نجف بكربلا و قشون كفر مسلط بودند بر قشون اسلام لذا ميفرمايد
إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا
و عدوة جانب صحرا است و دنيا تأنيث ادنى است و دنو نسبت بمدينه است
وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى
قصوى تأنيث اقصى است لذا آنها در طرف علوّ بودند و شما در طرف سفل
وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ
ركب