و سختى بودند ايمان بفرعون نياوردند و اقرار بالوهية او نكردند و تحمل مشاق نمودند چنانچه مؤمن بايد در هر حالى كه هست دست از ايمان برندارد و لو گوشت بدن او را قطعه قطعه كنند و در آتش بسوزانند
إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ
نحل آيه 108 راجع بقصه عمار .
وَ دَمَّرْنا ما كانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ
دمّر در اصل دخول در منزل غير است بدون اذن و اجازه چنانچه در حديث است از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم
( من دمّر على مؤمن فى منزله به غير اذنه فدمه مباح للمؤمن )
و در اينجا كنايه از هلاكت كه بلاى غرق دفعة بدون توجه آنها وارد شد و تمام آنها را هلاك نمود و چون هلاك شدند تمام اعمال آنها و ظلمها و اذيتهاى آنها از بين رفت و بنى اسرائيل نجات پيدا كردند ، و تفسير ما كان يصنع باندوختههاى آنها خلاف ظاهر است زيرا اندوختههاى آنها همراه آنها نبود كه در دريا غرق شود و از بين رود بلكه در منازل آنها محفوظ بود و بنى اسرائيل تصرف كردند .
وَ ما كانُوا يَعْرِشُونَ
از براى عرش معانى است عرش اعظم الهى كه باصطلاح حكماء فلك غير مكوكب و فلك اطلس مينامند و محيط بكرسى است كه تعبير بفلك ثوابت ميكنند و كرسى محيط بجميع سماوات و ارض و ما فيها و ما بينهما است
وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
و بمعنى داربست است كه براى انگور و كرم آن ميزنند
جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ
انعام آيه 42 به اين معنى تفسير شده ، و بمعنى سقف عمارات مرتفعه هم آمده است و در اينجا بمعنى ساختمان است .
اشكال - عمارتهاى آنها و بيوتات آنها هم در تصرف بنى اسرائيل آمد از بين نرفت .
جواب - فرمود يعرشون به صيغه مضارع نه ماضى يعنى ساختمانها كه در مقام بودند و مشغول بودند به هلاكت آنها از بين رفت كه يكى از مصاديق آنها دستور