از كفار و مشركين ، و تعبير به ارث بمناسبت اينكه ملكيت آنها زائل شد و فعلا در تصرف اينها است چنانچه مالكيت مورث زائل مىشود و بملكيت وارث در مى آيد و از اين باب است
وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
حديد آيه 10 ، كه تمام ملكيتها از بين ميرود و فقط مالك خداوند است
لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ
سوره مؤمن آيه 16 .
مِنْ بَعْدِ أَهْلِها
كه سابقين هم مثل شما ساكن بودند و خود را مالك ميدانستند چه شدند
مِنْ بَعْدِ أَهْلِها
بعضى توهم كردند كه من زائده باشد يعنى بعد اهلها و لكن مكرر گفتهايم كلمه زائده در قرآن نيست پس معنى اينست كه از بعد از هلاكت آنها بشما رسيد .
أَنْ لَوْ نَشاءُ
ان مخففه از مثقله است يعنى بدرستى كه اگر بخواهيم زيرا نه قدرت ما كاسته شده و نه نظر ما و حكمت ما تغييرپذير است
أَصَبْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ
همان نحوى كه آنها را بسبب ذنوب آنها هلاك كرديم شما را هم بگناهانتان بگيريم
وَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِهِمْ
همان نحوى كه آنها بواسطه كثرت معاصى دلهاى آنها سياه شد و قساوت گرفت و ختم شد كه كور و كر و لال شدند شما همچنين شويد كه مفاد
خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ
بقره آيه 16 است كه شرحش در مجلد اول گذشت
فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ
ديگر نميشنوند كه مفاد على سمعهم بقره آيه 6 است .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 101 ]
تِلْكَ الْقُرى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبائِها وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانُوا لِيُؤْمِنُوا بِما كَذَّبُوا مِنْ قَبْلُ كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى قُلُوبِ الْكافِرِينَ ( 101 )
اين قرى و شهرستانها است كه ما براى تو قصّه آنها را از خبرهاى مهمّ آنها و هلاكت آنها بيان كرديم و هرآينه بتحقيق آمدند آنها را پيغمبران آنها با معجزات و براهين و ادله واضحه و آنها نبودند كه ايمان آورند بسبب آنكه