و هيچگونه عذاب دنيوى و اخروى به آنها متوجه نخواهد شد و آيه منحصر مىكند ايمنى از مكر الهى را بقوم خاسرين .
جواب - ايمنى از مكر الهى دو قسم است : يكى آنكه كارى نكرده كه مستحق عذاب شود و از ترس خدا نزديك معصيت نميرود و بلسان عوام ميگويند ندزد و نترس ، و ديگر هزار گونه معاصى و ظلم و كفر و شرك و طغيان و سركشى دارد اگر ايمن باشد از مكر الهى اين خود يكى از معاصى كبيره مثل يأس من روح اللَّه است و اين در معرض هر گونه عذابى دنيوى و اخروى هست و مستحق عذاب و بلا هست اين نبايد ايمن باشد و اغلب اينها منكر معاد و عذاب بلكه منكر توحيد و نبوت و ساير عقائد هستند و چه خسرانيست بالاتر از اين .
[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيه 100 ]
أَ وَ لَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ أَهْلِها أَنْ لَوْ نَشاءُ أَصَبْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ ( 100 )
آيا خداوند هدايت نفرمود كسانى كه از پيشينيان در زمين سكونت كردند و از آنها گرفته شد و به عذاب الهى هلاك شدند با اينكه آنها اهل زمين بودند و دعواى مالكيت ميكردند و خيال ميكردند كه هميشه هستند بتحقيق اگر مشيت ما تعلق بگيرد كه اينها را هم به آن عذابهاى امم سابقه بواسطه معاصى و ذنوب گرفتار كنيم و قلوب اينها را مهر كنيم پس از آن اينها گوش شنوا نداشته باشند
أَ وَ لَمْ يَهْدِ
استفهام تقريرى است يعنى هدايت كرديم و قضاياى امم سابقه را گوشزد آنها نموديم و رسول بر آنها فرستاديم و كتاب نازل كرديم و آنچه صلاح دنيا و آخرت آنها بود بيان كرديم و آنچه كه باعث هلاكت دنيا و آخرت آنها بود منع فرموديم و بالجمله تمام اسباب هدايت را براى آنها مهيّا نموديم .
لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الْأَرْضَ
كسانى كه فعلا روى زمين ساكن هستند بجاى سابقين