شرح حال ثمود و ناقه اينكه حضرت صالح مقرر فرمود كه يك روز آب نهر مخصوص ناقه باشد و يك روز مخصوص قوم
قالَ هذِهِ ناقَةٌ لَها شِرْبٌ وَ لَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ
شعراء آيه 155 ، روزى كه روز ناقه بود تمام آب نهر را ميآشاميد و بازاء آن شير ميداد به نحوى كه تمام ظرفهاى قوم مملوّ از شير ميشد و چون اين ناقه بسيار عظيم بود مواشى و حيوانات قوم از او فرار ميكردند و اين باعث شد كه كفار در مقام قتل حضرت صالح و پى كردن ناقه برآمدند چنانچه ميفرمايد در قرآن
قالُوا تَقاسَمُوا بِاللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُ وَ أَهْلَهُ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِ ما شَهِدْنا مَهْلِكَ أَهْلِهِ وَ إِنَّا لَصادِقُونَ
نمل آيه 50 ، كه در خفاء شبانه او را با اهلش ميكشيم سپس مىگوييم باولياء او كه ما اطلاعى نداريم و نميدانيم كى آنها را كشته و ما راستگويانيم خداوند او را و اهلش را حفظ فرمود لذا ميفرمايد
وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ
زمان ثمود با زمان عاد چندان فاصله نداشت و از هلاكت عاد كاملا مطلع بودند كه به كلى نابود شدند و مساكن و مزارع آنها در تصرف ثمود آمد .
وَ بَوَّأَكُمْ فِي الْأَرْضِ
نازل فرمود شما را و جايگير نمود در كليه اراضى و صحارى و عمارات و باغستانها
تَتَّخِذُونَ مِنْ سُهُولِها قُصُوراً
سهول جمع سهل بمعنى نرمى و صافى و زلال است يعنى زمينهاى سهله را براى عمارت و قصر اتخاذ نموديد
وَ تَنْحِتُونَ الْجِبالَ بُيُوتاً
كه كوه را ميتراشيديد و در دل كوه خانه اتخاذ ميكرديد مثل تنلهايى كه امروز معمول است كه در زير كوه را ميتراشند و راه باز ميكنند
فَاذْكُرُوا آلاءَ اللَّهِ
كه خداوند چه اندازه بشما نعمت داده و تفضل فرموده از طول عمر و قوّه بدن و سعه رزق و تمكن در زمين
وَ لا تَعْثَوْا
شتاب نكنيد و جديت ننمائيد
فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
در فساد و طغيان و معاصى يعنى افساد در زمين نكنيد و اذيت به غير ننمائيد .