إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
بمثوبات اخروى و فوائد دنيوى صدقه ، و انظار چنانچه در حديث است
( من انظر معسرا او وضع عنه اظلّه اللَّه تحت ظلّ عرشه يوم لا ظلّ الّا ظلّه )
و نيز دارد
( من انظر معسرا كان له بكلّ يوم صدقة )
مروى در مجمع البيان است و بر طبق بسيارى از اين فروع اخبار زيادى وارد شده كه جملهاى از آنها را در برهان نقل فرموده با مثوبات زيادى .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 281 ]
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ( 281 )
بسيارى از مفسّرين گفتهاند كه اين آخر آيه است كه بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نازل شده و مستند آنها روايتى است از ابن عباس و روايت مفصّل است لكن چون منتهى بمعصوم نيست و سندش هم از طرق شيعه نيست اعتبارى ندارد لذا از نقل آن خوددارى كرديم و اين آيه شريفه مشتمل بر سه جمله است :
جمله اولى امر بتقوى است كه در موارد زيادى از قرآن ذكر شده و اين امر مثل امر باطاعت و عبادت و نهى از معصيت و فحشاء و منكر از اوامر ارشادى است كه ارشاد به حكم عقل مىكند چون عقل سليم لزوم تقوى و اجتناب از معاصى و اطاعت مولى را حكم مىكند و معناى امر ارشادى اينست كه بر مخالفتش عقوبتى جز همان مضارى كه در معصيت دارد مترتب نميشود و بر اطاعتش جز همان فوائدى كه در مأمور به است ندارد و اعمال مولويّت در اينها نشده كه نفس تقوى يكى از واجبات شرعيّه باشد بلكه ممكن نيست زيرا تسلسل لازم ميآيد لذا ميفرمايد
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ
يعنى در دنيا بترسيد از روزى كه بازگشت ميكنيد كه يوما مفعول به
اتَّقُوا
است نه آنكه روز قيامت متّقى شوند و يوما مفعول فيه باشد و اين جمله شامل جميع واجبات و محرّمات از عقائد و اخلاق و اعمال مىشود كه تقوى