و بط ( مرغ آبى ) و ديك .
و بالجمله نكته اينكه از انواع مختلفه اختيار فرمود بر اينست كه دلالتش بر مطلوب اقوى است زيرا اگر يك نوع بود ميتوان توهّم كرد كه اجزاء بعضى داخل در اجزاء ديگرى شده باشد لكن از انواع مختلف هر يك اجزاء خودش بهم پيوسته
فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ
بمعنى كوبيدن و قطع و متلاشى كردن اجزاء از يكديگر و كلمه اليك ممكن است متعلّق بجمله خذ باشد يعنى « خذ اليك اربعة من الطير فصرهن » و ممكن است بجمله
فَصُرْهُنَّ
باشد ، اشاره به اينكه يك قطعه از آنها را نگاهدار ، كه در خبر است كه رؤس آنها يعنى سرهاى آنها را نگاه داشت
ثُمَّ اجْعَلْ عَلى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً
در اخبار دارد كه ده كوه بود اطراف ابراهيم عليه السّلام و اينها را ده قسمت كرد و هر قسمتى را بر كوهى گذارد و به همين استدلال كردند بر اينكه اگر كسى وصيّت كرد بجزء مال خود حمل مىشود بر يك عشر ردّ بر عامه كه آنها گفتند حمل مىشود بر ربع بمناسبت چهار طير . و مباحثه حضرت صادق عليه السّلام با ابو حنيفه راجع به همين است كه طيور چهار بودند لكن اجزاء ده جزء شدند كه بر هر كوهى يك جزء .
ثُمَّ ادْعُهُنَّ
سپس آنها را بخوان ، كه در اخبار دارد منقار هر يك را بگرفت و او را صدا زد كه بيا .
و اشكال به اينكه مخاطبه و امر به حيوان غير ذوى العقول درست نيست بسيار اشكال خنك و بارديست زيرا :
أوّلا در قرآن خطاب بحيوانات و امر به آنها از جانب خدا و انبياء بسيار است مثل خطاب بنحل
أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ
سوره نحل آيه 70 . و مثل خطاب حضرت سليمان بهدهد
اذْهَبْ بِكِتابِي هذا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ
سوره نمل آيه 28 ، بلكه خطاب بجمادات