تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 33

مساهمون:

ص٣٣
برهان چون دليل و برهان براى شخص مكابر كه بگويد از كجا مىگويى خدا مرده را زنده مىكند چندان تأثير ندارد لكن پاى حس و و جدان كه در ميان آمد ديگر جاى سخن نميماند . و كلمه اطمينان از امن است و طاء منقول از تاء است و بمعنى سكون نفس است و اين معنى از روى قوّت قلب و شجاعت حاصل مىشود چه بسا اشخاص و لو بعلم قطعى مطلب را ميداند لكن قلبا مضطرب است و در واردات مثل ميدان جنگ و مواقع حولناك متوحّش ، ولى كسانى كه داراى قوّت قلب و شهامت و شجاعت هستند نه توحّشى و نه اضطرابى بر آنها متوجّه مىشود و كمال ايستادگى را دارند اين معناى اطمينان قلب است . و در اصطلاح علماء اطمينان را مرتبه اعلاى ظنّ ميگويند كه گاهى تعبير ميكنند بظنّ متأخم بعلم ، گاهى تعبير ميكنند بوثوق ، گاهى بعلم عرفى . و بالجمله آن مرتبه‌اى كه عقلاء در امور زندگانى بر او ترتيب اثر ميكنند و مشى آنها بر طبق او است ، و در اصول فقه در باب حجّيت اخبار ، ما اخبارى كه مفيد اين مرتبه باشد حجّت ميدانيم و خبر صحيح باصطلاح متقدّمين اين نوع اخبار است ، و امّا اگر مفيد اين مرتبه نباشد حجّت نيست و اين غير از اصطلاح علّامه و متأخّرين است كه اخبار را از حيث سند و روايت تقسيم كرده‌اند بخبر صحيح و موثّق و حسن و ضعيف ، مسند ، مرسل ، مقطوع ، مجهول و امثال اينها .
قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ
اخذ بمعنى گرفتن است يعنى انتخاب كن از ميان طيور چهار نوع از طيور را كه از هر يك نوعى يك فرد انتخاب كن و در اخبار در اين چهار مرغ اختلاف است در بعضى دارد طاووس و حمامه ( كبوتر ) و ديك ( خروس ) و هدهد . و در بعضى هدهد و صرد ( گنجشك ) و طاووس و غراب و در بعضى طاووس و ديك و حمام و غراب . و در بعضى نسر ( شتر مرغ ) و طاووس