تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 27

مساهمون:

ص٢٧
دو مرتبه مجتمع مىشود و صورت نوعيه ترابيه او تغيير مىكند و صورت انسانيت پيدا مىكند و گفته‌اند كه « اقوى ادلّه امكان وقوع شيئى است » . خداوند اثبات اين موضوع را مىكند كه در دنيا واقع شده در موارد بسيارى كه از آن جمله اين مورد است لذا ميفرمايد :
أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ
و ما مكرّر گفته‌ايم هم در مقدمات و هم در ضمن آيات كه سياق در قرآن معتبر نيست زيرا كه سور قرآنيه و آيات شريفه آنها به اين نحوى كه تدوين شده به اين ترتيب مسلّما نازل نشده اينها متفرّقا و نجوما نازل شده به اين نحو جمع آورى كردند لكن كلمه ( او ) در اين آيه البته مربوط است به آيه ديگرى كه در اين جهت نازل شده ، و اين مناسبت با آيه قبل كه محاجّه ابراهيم با نمرود كه در مقام اثبات وجود بازى است ندارد و آنچه به نظر ميرسد و اللَّه يعلم مناسبت با آيه بعد دارد كه
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ
الايه باشد و اين آيه پس از آن نازل شده كه هر دو در مقام اثبات امكان معاد است ، در تدوين تقديم و تأخير شده . و اختلاف است بين مفسّرين كه مراد از
كَالَّذِي مَرَّ
كيست بعضى گفتند خضر است و بعضى ارمياء پيغمبر و بعضى عزير و اخبار در اين باب هم مختلف است چنانچه در بحار مجلّد پنجم در باب قصص ارميا و دانيال و عزير و بخت نصر ذكر فرموده ، و همچنين مراد از قريه چه قريه است بيت المقدس است يا ارض المقدسه يا قريه كه سابقا ذكر شد در آيه
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ
الآيه اختلاف است . و همچنين اختلاف است در سبب هلاكت اهل اين قريه آيا به مرض طاعون بوده يا بتسلّط بخت نصر بر آنها و قتل آنها يا سبب ديگرى داشته . و همچنين در زمان وقوع اين قضيّه مقارب با زمان سليمان بوده يا بعد از قتل حضرت يحيى يا بعد از حضرت موسى اختلاف است .