[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 168 ]
الَّذِينَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ وَ قَعَدُوا لَوْ أَطاعُونا ما قُتِلُوا قُلْ فَادْرَؤُا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 168 )
كسانى كه گفتند ببرادران خود و قعود از جهاد نمودند كه اگر آنها هم قعود كرده بودند و بجهاد نرفته بودند كشته نميشدند به آنها بگو پس اگر ميتوانيد جلوگيرى كنيد از جان خود مرگ را اگر هستيد راست گويان .
الّذين يا بدل از
الَّذِينَ نافَقُوا
است يا از ضمير يقولون بنا بر اين مرفوع است يا بدل از ضمير يكتمون است و منصوب است يا مبتداء است و خبرش
ما قُتِلُوا
است و اين اظهر است ، و اينها كسانى هستند كه قعود از جهاد نمودند و در ميدان جنگ حاضر نشدند و بجهاد نرفتند .
قالوا گفتند لاخوانهم يعنى در حق آنها گفتند و در مورد آنها .
وَ قَعَدُوا
ترك جهاد كردند .
لَوْ أَطاعُونا
اگر حرف ما را شنيده بودند و بجهاد نرفته بودند .
ما قُتِلُوا
آنها هم كشته نميشدند ، چنانچه اين عقيده بسيارى از عوام است كه اگر فلانى مسافرت نكرده بود يا فلان جا نرفته بود يا فلان عمل را نكرده بود نمىمرد . و اين عقيده بنصّ آيات باطل است
فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ
اعراف آيه 34 . و در خبر از حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مروى است فرمود
( روح القدس نفث فى روعى انّه لا يموت نفس حتى تستكمل رزقه )
و بالجمله روزى هر كس معيّن و انفاس او محدود و مدّت او مضبوط است ، اگر اجل رسيد چه قاعد باشد چه مجاهد ، چه سفر باشد چه حضر
أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ
نساء آيه 78 .