كه شهداء روز قيامت هستند چنانچه ميفرمايد در زيارت جامعه
( و شهداء على خلقه )
و نيز
( و شهداء دار الفناء )
، و اگر جمع شهيد باشد مناسب با كلمه نداولها است زيرا اگر فتح و فيروزى در تمام حروب نصيب شما باشد كسانى كه لايق اين موهبت عظمى هستند كه بدرجه رفيعه شهادت نائل شوند از اين فيض محروم ميگردند .
چهارم - جمله
وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ
اگر مراد مشركين باشند يك نوع تسليت ديگرى است براى مؤمنين كه گمان نكنيد كه فتح مشركين براى اين بوده كه خداوند به آنها عنايتى داشته باشد بلكه باشدّ عقوبات گرفتار ميشوند چنانچه مهلتى كه خدا بظالمين ميدهد براى ازدياد معاصى و شدّت عذاب آنها است
إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً
آل عمران آيه 178 ، و اگر مراد كسانى باشند كه در شكست از كفار فرار كردند يا از ايمان برگشتند اين هم يك امتحانى بوده كه علّت
تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها
بوده
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 141 ]
وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَمْحَقَ الْكافِرِينَ ( 141 )
و تا اينكه خالص گرداند خدا مؤمنين را از هر عيبى و نابود نمايد كافرين را محض بمعنى تخليص از عيب و نقص است
وَ لِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
ممكن است تخليص از ذنوب باشد كه در اين ابتلائات و امتحانات اگر صبر كنند گناهان آنها از بين برود و پاك شوند از گناهان .
و ممكن است تخليص ايمان باشد از شوائب و شكوك ، و ممكن است تخليص مؤمن باشد از غير مؤمن كه مؤمن خالص از غير خالص تميز پيدا كند ، و ممكن