محرمات ، كبائر و صغائر و افعال قلبيه و غير اينها ، و جمع مضاف افاده عموم مىكند شامل تمام گناهان مىشود چنانچه در آيات تصريح شده
إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً
زمر آيه 54 . و در اين آيه شريفه خبر اين جملات محذوف است يعنى يغفر اللَّه لهم كه دال بر آن جمله بعد است .
وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ
و اين يك نوع عنايت و لطفيست كه گناه عبد را آمرزش نمايد .
وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلى ما فَعَلُوا
اصرار تكرار فعل است بدون تخلل توبه و يكى از گناهان كبيره است يعنى اگر گناه صغيره هم باشد باصرار كبيره مىشود چنانچه از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرويست فرمود
( لا كبيرة مع الاستغفار و لا صغيرة مع الاصرار )
و البته معاصى بواسطه طرو بعض خصوصيات شدّت پيدا مىكند ، مثلا گناه عالم اشد از جاهل است و در ايام شريفه مثل شهر رمضان ، جمعه ، ايام سوگوارى اشدّ از ساير ايام است ، در اماكن شريفه مثل مساجد ، مشاهد مشرفه اشد از ساير اماكن است ، تجاهر بگناه اشد از تستر است ، از روى بىاعتنايى بامر الهى اشد از روى خوف است ، از بزرگتران كه موجب ارتكاب كوچكتران مىشود اشد از كوچكتران است و كذا از روى اصرار اشد از روى اقلاع است كه فورى تائب شود و استغفار نمايد .
و از اين جمله استفاده مىشود كه استغفار با اصرار كمال تنافر دارد ، لذا از حضرت صادق عليه السّلام مرويست در سفينه كه فرمود
( المقيم على ذنب ( الذنب ) و هو يستغفر كالمستهزء ) .
وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
وجوهى مفسرين در معناى اين جمله گفتهاند احتياج بنقل آنها نداريم ، و آنچه مستفاد از اخبار مىشود كه در برهان نقل كرده مخصوصا حديث بهلول اينست كه ميدانند كه تدارك ذنوب بتوبه و استغفار و ترك اصرار است .