بر قلب احاطه و استيلاء پيدا كند كه نور ايمان را از دل ببرد زيرا هر كه كسب سيئه كند و از آن توبه ننموده و اصرار كند بر قلب او سياهى پيدا شود و هر چه بيشتر اصرار كند آن سياهى بيشتر شود تا به حدى كه گناه تمام قلب او را سياه نمايد و در اين حالت است كه همه دل او را فرا گرفته و ديگر نور رستگارى در جبين او نيست و البته چنين كسى در عذاب دوزخ جاودان است ولى اگر گناه تمام قلب او را فرا نگرفته باشد و نور ايمان و لو به مقدار اندكى در دل او باشد مخلّد در عذاب نخواهد بود ، پس ممكن است مراد از سيئه مطلق معصيت و گناه باشد و مراد از خطيئه حالتى باشد كه بعد از كسب سيئه بر قلب عارض مىشود و اگر بعد از كسب سيئه توبه كند آن حالت محو مىشود و اگر اصرار نمايد همى زياد مىشود تا به حدى كه بمرتبه احاطه بر قلب برسد و اما تفسير ساير جملات اين دو آيه در ذيل آيات مشابه آنها سبق ذكر يافت « 1 » .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 83 ]
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُونَ ( 83 )
( و ياد كن زمانى را كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خدا را عبادت نكنيد و به پدر و مادر نيكى كنيد و بخويشاوندان و يتيمان و مستمندان احسان نمائيد و با مردم به خوبى سخن بگوئيد و نماز را به پا داريد و زكات را بدهيد ، پس
هامش
( 1 ) - در ذيل آيهوَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَصفحه 6 مجلد ثانى و در ذيل آيهوَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍالاية صفحه 466 مجلد اول