« ايّاك و الطمع فانّه الفقر الحاضر » « 1 »
و از حضرت باقر عليه السّلام روايت شده :
« بئس العبد عبد له طمع » « 2 »
و از حضرت صادق روايت شده «
الذى يثبت الايمان في العبد الورع و الذي يخرجه منه الطمع » « 3 »
و در نهج البلاغه «
الطامع في وثاق الذلّ
» و غير اينها از اخبار ديگر .
و اگر راجع بامور معنوى و استفاده دينى باشد مانند استفاده علمى از عالم و يا استفاده اخلاق حميده و اعمال صالحه از نيكان و صلحاء ، ممدوح است و مورد آيه از اين قبيل است كه توقع هدايت و ايمان آوردن يهود باشد ، و خطاب در آيه بمؤمنين است و همزه ، همزه استفهام انكاريست و اين استفهام اگر مدخولش منفى باشد جوابش مثبت است مانند
أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى
« 4 » و اگر مثبت باشد جوابش منفى است مانند همين آيه و ضمير جمع غائب در يؤمنوا بيهود راجع است و ظاهرا مراد همان يهود زمان پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ميباشند و مراد از
فَرِيقٌ مِنْهُمْ
علماء آنها ميباشند كه در مدينه بودند و جمله
وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ
الاية جمله حاليه است و علت عدم ايمان آنان را بيان ميفرمايد كه با وجود اينكه حقانيت اسلام و پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را تعقل و درك نمودند و دانستند كلام الهى است از روى عناد و عصبيت و حفظ مقام و رياست خود تحريف نمودند و ظاهر اينست كه مراد از كلام الهى كه تحريف نمودند اخبار تورات ببشارت آمدن رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و اسماء و صفات او باشد كه بعوام خود گفتند اين آن كسى نيست كه تورات بشارت آمدن او را داده است با اينكه ميدانستند همان است و مراد از شنيدنشان شنيدن از پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم باشد كه آنها را از اخبار تورات خبر داده .
وعدهء از مفسرين گفتند مراد از فريق منهم پيشينيان از يهودند كه كلام
هامش
( 1 ) - جامع السعادات صفحه 261
( 2 ) - جامع السعادات صفحه 261
( 3 ) - جامع السعادات صفحه 261
( 4 ) - سورة الاعراف آيه 171