[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 72 تا 73 ]
وَ إِذْ قَتَلْتُمْ نَفْساً فَادَّارَأْتُمْ فِيها وَ اللَّهُ مُخْرِجٌ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ ( 72 ) فَقُلْنا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِها كَذلِكَ يُحْيِ اللَّهُ الْمَوْتى وَ يُرِيكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ( 73 )
( و ياد كنيد زمانى را كه شخصى را كشتيد و هر كدام نسبت آن قتل را از خود دفع مينموديد و خدا ظاهر كننده بود آنچه را كه شما كتمان مينموديد ، پس گفتيم كه بعض از اجزاء آن بقره را بمقتول بزنند « تا زنده شود » و خداوند اين چنين مردگان را زنده مينمايد و آيات خود را بشما نشان ميدهد تا باشد كه تعقل كنيد ) خطاب
قَتَلْتُمْ
به يهود زمان نبى باعتبار پيشينيان آنها است چنانچه معمول است هر گاه كسى از طائفهاى يا قبيلهاى عملى از او سر زند به آن طائفه يا قبيله نسبت ميدهند .
و
فَادَّارَأْتُمْ
اصل آن تدارأتم بوده از درأ بمعنى دفع چنانچه در آيه شريفه است
وَ يَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذابَ
« 1 » يعنى يدفع ، و در حديث است «
ادرؤا الحدود بالشبهات
» يعنى ادفعوا ، و معنى اينست كه هر كدام نسبت قتل را از خود دفع مينموديد
وَ اللَّهُ مُخْرِجٌ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ
يعنى خداوند بيرون ميآورد از پنهانى و ظاهر مىسازد آنچه را قاتل از شما پنهان مىنمود كه كشتن آن مقتول و سبب قتل او باشد .
فَقُلْنا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِها
ضمير مفرد در اضربوه بمقتول كه از آيه قبل فهميده مىشود برمىگردد و ضمير ببعضها راجع ببقره است كه در آيات سابقه مذكور مىباشد يعنى گفتيم قسمتى از آن گاو را بر آن مقتول بزنند تا زنده شود و اين كار را انجام دادند و آن شخص زنده شد و از قاتل خود خبر داد و
هامش
( 1 ) - سوره نور آيه 8