تجاوزوا است و السبت بمعنى شنبه است و شرح قصه چنانچه در سوره اعراف است
وَ سْئَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كانَتْ حاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ يَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ كَذلِكَ نَبْلُوهُمْ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
« 1 » اينست كه قومى بودند از بنى اسرائيل كه در نزديكى دريا زندگى ميكردند و روز شنبه خداوند آنان را از صيد ماهى نهى فرموده بود و ماهيان بغريزه خدايى چون حس نمودند روزهاى شنبه كسى متعرض آنها نميشود بيشتر در آب ظاهر ميشدند و روزهاى ديگر نمىآمدند و اينها چون ميديدند نميتوانند آنها را صيد كنند ناراحت ميشدند ، از اينجهت تمهيدى زدند و گودالهايى اطراف دريا احداث نموده و راه آنها را به دريا باز نمودند و روز شنبه كه ماهيها به آن گودالها ميآمدند عصر آن روز راه مراجعت را بر آنها مىبستند و روز يكشنبه آنها را صيد مينمودند و ميگفتند ما روز شنبه ماهى صيد ننموديم و باصطلاح كلاه شرعى درست ميكردند و هر چند صلحاء آنان را از اين عمل نهى مىنمودند مؤثر واقع نميشد تا اينكه آنها را ترك گفتند و عذاب الهى بر آنان نازل شد و به صورت بوزينه مسخ شدند و سه روز زنده مانده و سپس هلاك گرديدند و كونوا امر تكوينى و بمعنى جعل و خلق است و قردة جمع قرد بمعنى بوزينه است و اين حيوان جزو مسوخ است و مسوخ بنا بر خبرى كه در سفينه از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده سيزدهاند «
الفيل و الدّب و الارنب و العقرب و الضّب و العنكبوت و الدعموص و الجرى و الوطواط و القرد و الخنزير و الزهرة و السهيل » « 2 »
هامش
( 1 ) - سورة الاعراف آيه 164
( 2 ) - الدعموص كرمى است سياه كه در گودالهاى آب هنگام فرو رفتن آب پيدا مىشود و جرى بكسر جيم و تشديد راء و ياء نوعى از ماهى است دراز و املس كه پولك ندارد و وطواط بمعنى خفاف است و بمعنى خطاف ( پرستوك ) است و مراد از زهره و سهيل دو حيوان دريايى است كه بنام اين دو ستاره ناميده شدهاند .