تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 479

مساهمون:

ص٤٧٩
است چنانچه كناية نيز مقابل تصريح است و فرق كنايه با تعريض اينست كه در كناية تشبيه و استعاره به كار برده مىشود ولى در تعريض مطلب ديگرى گفته مىشود كه غرض از آن اشاره و تلويح بمعنى مورد نظر است مثلا اگر بخواهد كسى را بصفت بخل معرفى كند گاهى ميگويد فلان بخيل است ، اين را تصريح گويند و گاهى مىگويد فلان گوگرد فرنگى است يا نم پس نميدهد اين را كنايه گويند و گاهى مىگويد الحمد للَّه من بخيل نيستم يا واقعا بخل بد صفتى است و غرضش اينست كه فلان بخيل است اين را تعريض گويند پس تعريض تضمين كلام است به چيزى كه دلالت بر مراد كند بدون ذكر مراد ، و كنايه ذكر مراد است بعبارتى كه معنى آن اصلا مراد نيست . و تعريض بنكاح زنهايى كه در عده هستند باينست كه سخنانى گفته شود كه تلويحا متضمن خواستگارى آنها باشد مثل اينكه گفته شود من در صدد گرفتن زنى هستم كه داراى اين صفات باشد ، و يا بگويد واقعا شما زنى بسيار نيكو و نافعى براى شوهر بوديد ، و يا بگويد اخلاق و صفات و جمال شما بسيار مورد پسند است و امثال آنها كه تلويحا دلالت دارد بر اينكه من مايلم با شما ازدواج نمايم . پس مفاد آيه اينست كه باكى بر شما مردان نيست كه بتعريض و تلويح خواستگار زنانى كه در عده هستند بشويد و خطبة بمعنى خواستگارى نكاح باشد و مراد از نساء زنانى هستند كه در عده باشند .
أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ
اكنان بمعنى اخفاء است يعنى باكى بر شما نيست كه مايل به ازدواج زنان معتده باشيد ولى در دل پنهان داشته و اظهار ننمائيد .
عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ
خداوند ميداند كه شما رغبت خود را به ازدواج با آنان اظهار خواهيد كرد از جهت اينكه ديگرى بر شما سبقت نگيرد يا از جهت اينكه خاطر زنان شوهر مرده را بوجود كفالت كنندهء آسوده ساز بد
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 479 | السيد عبد الحسين الطيب