وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ
اى رجعوا يعنى گرفتار غضب و خشم الهى شدند ، سلاطين كفار و مشركين بر آنها مسلط شدند و جمع كثيرى از آنها را كشتند و بسيارى از آنها را از اوطانشان خارج نموده با سيرى بردند و عذابهاى زمينى و آسمانى بر آنها وارد شد كه يك قسمت مختصر از آثار غضب الهى را بر بنى اسرائيل در مجلد اول كلم الطيب كه از كتب وحى خودشان اخذ شده متذكر شدهايم « 1 » كه از آن جمله است آنچه در سفر داوران باب 2 و 3 و 4 و 6 و 8 و 10 و 13 و در مزمور باب 106 از آيه 35 تا 39 و در كتاب سموئيل باب چهارم ، و در كتاب اول پادشاهان باب 8 و 11 و 12 و 15 و 18 و 19 و در كتاب دوم پادشاهان باب دهم و هفدهم و در كتاب دوم تاريخ ايام باب دوازدهم و پانزدهم كه قضاياى بعد از وفات يوشع تا زمان سلطنت يوشيا و پس از سلطنت يوشيا تا زمان عزراى كاهن و تسلط بخت نصر ( نبوكد نصر ) بر آنها ذكر شده چنانچه در تاريخ ايام دوم باب 36 و دوم پادشاهان باب 23 و 24 و كتاب ارميا باب 7 و 8 و 9 و 11 تا زمان عزرا ، و كتاب نحميا باب هشتم نيز ذكر شده ، و نيز بعد از عزراى كاهن 160 سال قبل از ميلاد مسيح انتيوكس امپراطور فرنگ بر يهود مسلط شده و يهود را كشت و كتب آنان را سوزانيد چنانچه در تاريخ يوسيفس يهودى و ساير تواريخ آنها مذكور است .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ
كفر و شرك و بت پرستى يهود در هر طبقه و زمان در همين كتب مذكوره ضبط است و ما در كلم الطيب ترجمه عين عبارات آنها را متذكر شدهايم .
وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ
قيد به غير الحق صفت لازم قتل پيغمبران است يعنى هر كشتن پيغمبرى بدون حق است و يهود چه بسيارى از انبياء را
هامش
( 1 ) - مجلد اول كلم الطيب 262 - 274