از اينجهت اولين توصيفى كه براى انبياء چه در اين آيه و چه در آيات ديگر ميفرمايد مبشرين و منذرين است .
و انبياء بايد داراى شرايطى باشند كه به آن شرايط انبياء حقيقى از مدعيان كاذب تشخيص داده شوند كه اهمّ آنها عصمت ( يعنى محفوظ بودن از گناه و خطا و اشتباه ) و اكمليت در همه كمالات نفسانى ، و اعلم بودن از جميع افراد امّت و طهارت نسب و خالى بودن از نواقص خلقى و امراضى كه موجب نفرت و كارهايى كه موجب خفت او نزد مردم باشد ، و داراى دليل محكم بر صدق نبوت خود از معجزة و بشارت پيغمبرى كه نبوت او ثابت باشد و تصديق معصومى كه عصمت او مسلّم باشد .
« مقام سوم » در بيان جمله
وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ
مراد از انزال كتب بر انبياء نه اينست كه بر فرد فرد آنها كتاب خاصى نازل شده باشد زيرا اكثر انبياء تابع شريعت انبياء اولو العزم مانند نوح و ابراهيم و موسى و عيسى بودند و كتاب آنها همان كتاب پيغمبر اولو العزم پيش از آنها بوده .
و ممكن است همه يا بعضى انبياء غير از اولو العزم هم كتاب خاصى كه مشتمل بر حكم و مواعظ و تأييد و تأكيد شريعت پيغمبر اولو العزم پيش از آنها باشد داشته باشند چنانچه درباره حضرت داود ميفرمايد
وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً
« 1 » و درباره يحيى ميفرمايد
يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ
« 2 » و كتاب اعم از كتب اربعه است كه در قرآن ذكر شده « يعنى تورات و زبور و انجيل و قرآن » و از صحفى كه بر انبياء نازل شده مانند صحف نوح و ابراهيم بلكه صحفى كه بر انبياء قبل از نوح نازل شده مانند صحف آدم و شيث
هامش
( 1 ) - سوره نساء آيه 161
( 2 ) - سوره مريم آيه 13