خرد را مخاطب قرار داده و بالتزام بتقوى امر مىكند اشاره به اينكه لازمه عقل و خرد التزام بتقوى است و عقل است كه انسان را باطاعت اوامر الهى و ترك نواهى او واميدارد چنانچه در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود «
العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان
» سپس راوى ميپرسد پس آنچه در معاويه بود چه بود ؟ حضرت ميفرمايد «
تلك النكراء ، تلك الشيطنة و هى شبيهة بالعقل و ليست بالعقل » « 1 »
و الباب جمع لبّ است و اصل لبّ خالص از هر چيزى است و عقل را لبّ گفتند زيرا خاصه حقيقت انسان در مرحله جسمانى و روحانى است و براى درك اهميت عقل به كافى كتاب العقل و الجهل مراجعه شود .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 198 ]
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ ( 198 )
( بر شما بزه نيست كه فضلى از جانب پروردگارتان طلب كنيد ( تحصيل معاش كنيد ) پس هنگامى كه از عرفات كوچ كرديد نزد مشعر الحرام خداى را ياد كنيد ، و او را ياد كنيد چنانچه شما را راهنمايى نمود و اگر چه شما پيش از آن از گمراهان بوديد )
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ
جناح بمعنى بزه و گناه است يعنى گناهى بر شما نيست و ضررى باعمال حج شما نميزند .
أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
ابتغاء فضل يعنى طلب روزى و تحصيل معاش
هامش
( 1 ) - كتاب العقل و الجهل ص 11 حديث 3