و صفات او بود و بعضى گفتند تصديق ببودن الواح تورات از جانب خدا بود ، ولى تمام اينها حدس و تخمين و خلاف ظواهر قرآن است ، زيرا بنى اسرائيل قبل از هلاكت فرعونيان به حضرت موسى ايمان آورده بودند چنانچه در آيه شريفه ميفرمايد
فَما آمَنَ لِمُوسى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ
« 1 » و نيز از قول فرعون حين هلاكتش ميفرمايد
قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ
« 2 » و الواح تورات نيز در ميعاد چهل شبه نازل شد چنانچه گذشت .
بلكه ظاهر اين است كه اين تصديق نسبت بيك دعوى خلاف عادى بود كه موسى مينمود و ميگفت خداوند با من تكلم مىكند ، و اين امتياز خاصى بود براى موسى كه از انبياء سلف معهود نبود و موسى هفتاد نفر از بزرگان بنى اسرائيل را برگزيد كه همراه او در ميقات پروردگار بروند و كلام خدا را استماع كنند چنانچه ميفرمايد
وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقاتِنا
« 3 » وقتى آمدند و كلام حق را شنيدند گفتند ما از كجا بدانيم اين كلام خدا است و تا خدا را آشكارا نبينيم تو را تصديق نميكنيم .
و اين دعوى از بنى اسرائيل بعيد و عجيب نيست زيرا اينان بواسطه توغل در ماده و حسّ ما وراء آن را توجه نداشتند ، گاهى بگوساله سجده مينمودند و گاهى بموسى ميگفتند
اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ
« 4 » و گاهى ميگفتند
فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ
« 5 » و در تورات رائج خود مينويسند كه خدا در باغستان بهشت تفرج ميكرد و آدم و حوا پشت درختى پنهان شدند كه خدا آنها را نبيند ، يا اينكه بعد از طوفان در شهر بابل آمد و ملائكه را صدا زد
هامش
( 1 ) - سوره يونس آيه 83
( 2 ) - سوره يونس آيه 90
( 3 ) - سوره الاعراف آيه 154
( 4 ) - سوره اعراف آيه 134
( 5 ) - سوره مائده آيه 27