شده مانند
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ
« 1 » و
هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ
« 2 » و
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ
« 3 » و غير اينها از آيات ديگر و بيان هدايت قرآن مفصلا در ذيل تفسير آيه شريفه :
ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
« 4 » ذكر شد و در اينجا بيك نكته اشاره ميكنيم : وجه اينكه در اين آيه قرآن را نسبت بعموم ناس هادى ميشمارد و در اول سوره هدايت قرآن را مخصوص بمتقين ميداند اينست كه در اينجا علت نزول قرآن و غرض از انزال آن را كه هدايت عموم مردم است بيان مىكند و در اول سوره كسانى را كه بهره كامل از هدايت قرآن مىبرند ذكر مىنمايد و آنان اهل تقوى و پرهيزگاران ميباشند .
وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ
صفت بعد از صفت براى قرآن است يعنى علاوه بر اينكه داراى يك جنبه هدايت عمومى براى همه مردم است داراى دليلهاى واضح و آشكارا و فارق بين حق و باطل نيز مىباشد كه راه حق را به خوبى روشن و از راه باطل جدا ميسازد و جاى شبهه براى كسى باقى نميگذارد .
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ
نكات بلاغت را در اين آيات توجه نمائيد :
اولا در آيه اولى در مقام تشريع اصل صوم بدون تعيين مقدار و زمان آن بر آمده و براى اينكه ثقيل و گران بر آنان نباشد تذكر به اينكه حكم مستحدثى نبوده بلكه در امم سابقه هم بوده است علاوه بر اينكه موجب حصول تقوى ميگردد و سپس در آيه ثانيه براى اينكه تصور نشود امر مشكلى و در مدت طويلى است فرمود اين روز در ايام كم و مدت معدودى است آن هم بر همه شما نيست بلكه
هامش
( 1 ) - سوره بنى اسرائيل آيه 9
( 2 ) - سوره آل عمران آيه 138
( 3 ) - سوره لقمان آيه 2 - 3
( 4 ) - مجلد اول ص 121