تحريص بعفو است كه چون قاتل برادر دينى شماست و براى مؤمن سزاوار است كه نسبت به برادر دينى خود رعايت كند و از لغزش او در گذرد .
فَاتِّباعٌ بِالْمَعْرُوفِ
يعنى بعد از آنكه حق قصاص منتقل بديه شد وظيفه ولى دم اينست كه در اخذ ديه سختگيرى نكند و اگر طرف صاحب عسرت است او را مهلت دهد و با او بسازد و راه نيكى و معروف را پيروى كند .
وَ أَداءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسانٍ
و قاتل نيز مسامحه و مماطله در اداء ديه ننمايد و هر چه زودتر آن را بدهد و چنانچه ولى دم به او احسان و نيكى نموده و از قصاص گذشت او هم احسان كند و حق ثابت او را به خوبى ادا نمايد .
ذلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ رَحْمَةٌ
اين قانون و حكم ( دستور عفو و انتقال از قصاص بديه ) تخفيف و تفضلى است از جانب پروردگارتان كه نه قاتل قصاص شود و نه حق مقتول پايمال گردد و قانون عادلانهء است نه مثل قانون يهود كه راه منحصر بقصاص و چارهء جز قصاص نباشد و نه اينكه مانند نصارى قانون قصاص نباشد .
فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ
پس كسى كه بعد از اسقاط حق قصاص در مقام قصاص بر آيد عذاب دردناك براى اوست زيرا حق قصاص بعفو ساقط شده و اجراء قصاص در اين صورت در حكم قتل عمد است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 179 ]
وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ( 179 )
( و براى شما در حكم قصاص حيات زندگى است براى صاحبان عقول تا باشد كه شما از قتل بپرهيزيد ) اين آيه شريفه بيان حكمت تشريع قصاص را مينمايد و در اصطلاح علماء فرق است بين علت حكم و حكمت آن ، علت حكم آن چيزى است كه حكم تابع آنست